همواره دولت مردان ما از کشورهای منطقه و ترکیه سخن می گویند و تمایل دارند در رقابتی منطقه ای از این کشورها به خصوص ترکیه جلو بزنند! اما به نظر می رسد که شناخت کافی از این کشور، دستاورد ها و دلایل رشد آن در دست آنها نیست. گزارش ذیل حاصل گفتگوی طرح نو با چند استاد و مشاور از دانشگاه های ترکیه است که امیدواریم سرآغاز بحث ها و عملکرد سازنده در کشور ما، به ویژه منطقه آذربایجان باشد.

 

آشنایی با «هفدهمین» اقتصاد بزرگ دنیا

دکتر مهرانگیز عبادی؛ ژئوپلیتیسین و استاد دانشگاه با تشریح وضعیت اقتصادی کشور ترکیه گفت: ترکیه «هفدهمین» اقتصاد بزرگ دنیا است و «هشتصد و پنجاه میلیارد» دلار تولید ناخالص داخلی دارد. «سومین» تولید کننده بیسکویت در دنیا است و «هفتمین» در لوازم خانگی است و… بر اساس داده‌های مرکز آمار ترکیه، اقتصاد این کشور با رشد ۷٫۴ درصدی در سال گذشته و ثبت بهترین میزان در بین ۲۰ کشور صنعتی جهان توانست به روند رشد مثبت خود طی ۸ سال، علیرغم تنش‌های ژئوپولتیک منطقه‌ای، بحران مالی اروپا ادامه دهد. رشد اقتصادی ترکیه در سال ۲۰۰۸ در حالی رشد اقتصادی ۰٫۸ درصدی را تجربه کرد که بحران اقتصادی سراسر جهان را در بر گرفته بود. با این حال یک سال بعد و در سال ۲۰۰۹ اقتصاد ترکیه ۴٫۷ درصد کوچک تر شد. اقتصاد ترکیه با از سرگذراندن بحران اقتصادی در جهان، در سال ۲۰۱۰ توانست ۸٫۵ درصد رشد داشته باشد. از آن سال تاکنون اقتصاد ترکیه به ترتیب ۱/۱۱ –۵/۸ – ۲/۵ – ۱/۶ – ۲/۳  و ۴/۷ درصد رشد کرده است. در سال گذشته شاخص قیمت مصرف کننده و تولید ناخالاص داخلی این کشور ۱ تریلیون و ۶۹۳ میلیارد و ۳۱۰ میلیون و ۳۴۰ هزار لیر بوده که بخش خدمات با ۳۸۲ میلیارد لیر بیشترین مقدار را به خود اختصاص داده بود.

وی افزود: به طور کلی متوسط سنی افراد این کشور ۳۱ سال و نرخ رشد تولید ناخالص آن «۵ درصد» است و همانند ایران ۸۰ میلیون نفر جمعیت دارد.

 

چرا ترکیه موفق شد؟

دکتر آرش خلیلی نصر، استاد دانشگاه هم در گفتگو با طرح نو به علل موفقیت ترکیه در بخش اقتصاد اشاره ای کرد و گفت: البته بحث بر سر دلایل موفقیت این کشور همسایه ایران می تواند بسیار مفصل و طولانی تر از مسائلی باشد که در این مجال مطرح می شود و در واقع اینها تنها برشمردن گزیده ای از علل موفقیت ترکیه به عنوان هفدهمین اقتصاد جهان است:

قابلیت مدیریت در شرایط پیچیده: ترکیه «اقتصادِ باز» را سال هاست تمرین می کند و شرکت های ترکیه در طول زمان با کالاهای وارداتی به رقابت و مبارزه پرداخته اند. تحقیقات نشان داده است که «علت اینکه امروز ترکیه دارای ۱۳ شرکت بین المللی است، به سبب آموزش ها ،مبارزات و توانمندی هایی است که برای رقابت با کالاهای وارداتی انجام داده اند.» این مبارزه علمی و اجرایی و همیشگی با کالاهای وارداتی آنها را توانمند ساخته است. برای مثال شرکت های ترکیه ای، هر کجا وارد می شوند تحقیقات بازار وسیعی انجام می دهند، مراکز تحقیق و توسعه خود را راه اندازی می کنند ،خبره های صنعت و دانشگاه را به خدمت می گیرند و بر تکنولوژی های روز به میزان بالایی سرمایه گذاری می کنند.

یادگیری فرهنگ بین المللی: شرکت های ترکیه ای یاد گرفته اند که شرکت های بین المللی در راستای یادگیری  و تعامل بین المللی شکل می گیرند و اینگونه علاوه بر حل معضل بیکاری، ارزآوری وسیعی کرده اند. آنها نیز به تنوع و گوناگونی افکار و عقاید احترام گذاشته و آن را به جای تهدید برای رشد، فرصت گونه می بییند. آنها خبره ها را در سطح بین المللی جذب کرده و پرورش می دهند. شرکت های ترکیه، ارزیایی عملکرد سنگینی را در سطح شرکت و دپارتمان و افراد دارند و پرسنل را تشویق و راهنمایی و همسو می کنند تا به اهداف بلند شرکت دست یابند.

تصمیمات سریع و با کیفیت: ترکیه ای ها به اخذ تصمیمات مناسب در زمان کوتاه شهرت دارند و آن را کلید موفقیت در بازارهای نوظهور می دانند. آنها به لطف «دپارتمان های استراتژی و مدیریت ریسک» خود، تحلیل و تدوین و پیاده سازی استراتژی را همواره انجام داده و تصمیم گیری درست را عادت وار انجام می دهند.

روحیه کارافرینی و تفکر راجع به آینده: بیشتر شرکت های ترکیه، چشم انداز مشخصی دارند، آنها به آینده فکر می کنند و دقیقا می دانند که ۵ سال دیگر کجا هستند. آنها روحیه کارآفرینی بسیار بالایی را در خود ایجاد کرده اند. کار و تلاش برایشان یک ارزش است تا یک وظیفه و اجبار .

تفکر طراحی: ترکیه ای ها علاوه بر طراحی محصول، به طراحی کل «تجربه مشتریان» می پردازند. آنها نیاز مشتریان را به درستی با انجام تحقیقات بازار می فهمند و تجربه منحصر بفردی را برای آنها طراحی می کنند و از مشتری فیدبک گرفته  و اصلاح می کنند.

گزارش از: سحر خرام