دسترسی آسان به قلیان میوه ای و رشد قارچ مانند قلیان سراهای غیرقانونی شاید یکی از دلایل گرایش جوانان و نوجوانان به دخانیاتی از جنس توتون های مضر و سرطان زا باشد.

کارشناسان بر این باورند یکی از دلایل فساد و نقض قانون، کاهش نقش مطبوعات و رسانه های مستقل در جامعه است. به عنوان نمونه ورق زنی مطبوعات منطقه ای در تبریز نشان داد که نه تنها توجهی به مشکل صنف قهوه خانه داران شناسنامه دار، قدیمی و دارای مجوز نمی شود بلکه حقوق مربوط به کار، بیمه و امنیت شغلی مدام آن ها نقض می شود.

نقطه مقابل شاهد رشد قلیان سراهای غیر قانونی هستیم که با توتون های غیر بهداشتی به اصطلاح میوه ای تهیه می شوند. برابر اعلام تبریزی، معاون بهداشتی وقت دانشگاه علوم پزشکی تبریز، اغلب با مواد شیمایی خطرناک و حتی فضولات حیوانی تهیه می شوند. (خبرگزاری مهر ۲۰ تیر ۹۴ کد خبر ۲۸۵۴۱۵۶)

بررسی های میدانی، گفتگوها و مستندنگاری ها از سطح شهر تبریز و حومه آن نشان داد که بر اثر نظارت دقیق و مستمر، غذاخوری ها و سفره خانه ها در داخل شهر تبریز از ارایه قلیان خودداری می کنند اما در ورودی ها و حومه تبریز همچون صوفیان، کندوان، مسیر منتهی به پلیس راه تبریز به بستان آباد و میانه و عوارضی و … برخی از سفره خانه ها اقدام به سرو قلیان میوه ای با توتون شیمیایی و نامرغوب و سیگار می کنند.

متاسفانه آماری در خصوص قلیان سراهای مجاز و غیر مجاز در تبریز در دست نیست و برخی از شهروندان نه تنها منتظر اعلام این آمار از سوی رییس اتاق اصناف و اتحادیه صنف قهوه خانه داران وابسته به سازمان صنعت، معدن و تجارت استان آذربایجان شرقی هستند بلکه خواهان گزارش کار و اعلام آمار نظارتی رییس دانشگاه علوم پزشکی و واحد بهداشتی مربوطه می باشند.

انتشار گزارش کار و آمار از سوی اداره اماکن نیروی انتظامی تبریز مربوط به نظارت و پلمپ قلیان سراهای غیر مجاز شاید بتواند نقش پیشگیرانه ای داشته باشد.

به نظر می رسد نقش فرمانداری تبریز به عنوان هماهنگ کننده بین دستگاهی در این خصوص موثر باشد. دستگاه قضایی نیز بر حسب وظیفه قانونی می تواند با پشتوانه قانون، ضابطین خود را به نظارت دقیق و قاطع تشویق کند و با اطلاع رسانی مردم را امیدوار به برخورد با هر نوع قانون شکنی که منجر به آسیب به سلامت روحی و جسمی نماید.

هر چند رفع یا به حداقل رساندن بحران های اجتماعی نیاز به کار فرهنگی و سرمایه گذاری بلند مدت خانواده و مسئولین دارد اما اگر اتاق اصناف و اتحادیه قهوه خانه داران با این روند اقدام به صدور مجوز چایخانه نمایند و بر اثر عدم نظارت احتمالی به مرکز سرو قلیان میوه ای تبدیل شود شاید در هر کوچه از شهر تبریز شاهد قلیان سرا شویم و بر حجم پرونده های پلمپ شده مکان های غیر قانونی در اداره نظارت بر اماکن نیروی انتظامی و دستگاه قضایی افزوده شود.

در یک حساب سرانگشتی اگر ۱۰۰ چایخانه به قلیان سرای غیر قانونی تبدیل شود و ۲ نفر در آن مشغول به کار شوند یعنی اتاق اصناف و اتحادیه قهوه خانه داران داد دفاع از ۲۰۰ نفری سر می دهند که ماهانه تعداد بسیاری دختر و پسر جوان در تبریز را به سهولت به سوی قلیانی سمی و سرطان زا سوق داده اند.

لازم به یادآوری است هر چند آمار و ارقام دقیقی ارایه نمی شود اما شنیده ها حاکیست؛ احتمالا حدود ۱۵۰ قلیان سرای غیر قانونی در تبریز فعال باشند که صاحبان آن ابتدا اقدام به درخواست مجوز چاپخانه نموده اما به ارایه قلیان میوه ای سرطان زا مبادرت می کنند.

شهروندان منتظر پاسخگویی و اقدام قانونی سازمان صنعت، معدن و تجارت، فرمانداری، اطاق اصناف، اداره اماکن نیروی انتظامی و دانشگاه علوم پزشکی تبریز هستند.

پیمان پاکمهر