به گزارش خبر صبح، خانواده همانند یک نهاد می‌باشد که روابط موجود در آن به‌خصوص روابط والدین با فرزندان، مهم‌ترین و قابل توجه‌ترین مسئله در آن می‌باشد که رشد مطلوب و سالم فرزندان، بهترین نتیجه ارتباط مؤثر و مطلوب والدین با فرزندان است.
می‌توان ادعا کرد که از مهم‌ترین و تأثیر‌گذارترین مسائل در حریم خانواده، رابطه‌ی متقابل والدین و فرزندان می‌باشد. آگاهی و شناخت عمیق از چگونگی این روابط می‌تواند والدین را در پرورش شخصیت سالم فرزندان در خانواده هدایت کند و روش‌های مناسب و مؤثر را پیش روی آنان قرار دهد.
رسول خدا صلی‌ا… علیه و آله می‌فرماید: با فرزندانتان به عدالت رفتار کنید، همان گونه که دوست دارید دیگران در میانتان در نیکی و لطف به عدالت رفتار کنند.

تأثیرات سطح فرهنگ، تحصیلات و شرایط اقتصادی
مرمر قریب، روانشناس بالینی در گفت‌و‌گو با خبرنگار روزنامه طرح‌نو گفت: هر کس که به بلوغ جسمی می‌رسد قادر به فرزندآوری هست و از آنجا که در کشور ما کلاس‌هایی برای چگونه پدر و مادری‌کردن صحیح وجود ندارد، مسئله‌ی پدر و مادری کردن بسیار سخت و قابل تأمل است. در یک دسته بندی بزرگ می‌توان گفت سطح فرهنگ، تحصیلات و شرایط اقتصادی خوب تأثیر بسزایی در فرزند پروری صحیح دارد ولی در حقیقت فرزند‌پروری درست فراتر از اینهاست و حفظ رابطه‌ی درست با فرزند، آگاهی و صبوری می‌طلبد.

برقراری رابطه‌ی صمیمانه و جلب اعتماد
وی داشتن یک رابطه‌ی صمیمانه و دوستانه با فرزند و جلب اعتماد وی را از اولین قدم‌های فرزند‌پروری صحیح دانست و افزود: متأسفانه بعضی از والدین این مرز را نمی‌دانند و هر‌گونه گستاخی و شوخی‌های نامناسب فرزندان با خودشان را صمیمیت می‌بینند و یا گروهی دیگر با باج‌‌ دادن‌های بیجا و تأمین تمام خواسته‌های فرزندان آنها را بی‌مسئولیت بار می‌آورند. اکثر بچه‌های نسل جدید، مسئولیت‌پذیر نیستند چون واقعاً یاد نگرفته‌اند که آنها هم در حد سن خودشان وظایفی دارند.
وی ادامه داد: از طرفی بعضی دیگر با تنبیه‌های مکررجسمی و یا روانی بچه مانند، بی‌محلی کردن و یا قهر‌های پی در پی، ساختار این رابطه را می‌شکنند و در نتیجه بچه‌ها در دوره‌ی نوجوانی به علت فشارهای نابجا سرکش می‌شوند و دختران کم سن و سال، فراری و یا پسران مجرمی که در دارالتأدیب هستند و یا گرایش به مصرف مواد پیدا کردند را می‌بینیم درحالی که می‌توان با یک لبخند تشویق و یا بغل‌کردن حس امنیت را به آنها داد و مانع بسیاری از اتفاقات ناگوارشد.
قریب در پایان تصریح کرد: در تحقیقی که سال‌ها قبل بر گروهی از معتادان انجام شده بود، دیده شد که اکثرشان در دوره‌ی کودکی از نوازش و بغل کردن محروم بودند و ما هنوز چه ساده و ندانسته به خودمان اجازه‌ی فرزند پروری می‌دهیم بدون هیچ آموزشی.

روابط موزائیکی
امان ا.. قرایی مقدم، جامعه شناس مطرح کشور نیز در گفت‌و‌گو با خبرنگار روزنامه طرح نودر خصوص رابطه‌ی مطلوب بین والدین و فرزندان گفت: اصطلاحی که در رابطه با روابط بین والدین و فرزندان به کار گرفته‌ام و معتقدم که بسیار جا افتاده است روابط درون خانواده، تحت عنوان روابط موزائیکی است. از مدت‌ها قبل روابط درون خانواده بین والدین، فرزندان و افراد خانواده با یکدیگر از حالت معنوی خارج شده و روابط درون خانواده، یک روابط موزائیکی است. منظور از روابط موزائیکی این است که درست مثل موزائیک‌های کف اتاق، کنار هم هستند ولی با هم نیستند و همدیگر را درک نمی‌کنند. احساسات، خواسته‌ها و عواطف یکدیگر را درک نمی‌کنند.
وی عوامل متعددی را مسبب این امر دانست و افزود: عاملی که اخیراً ضربه‌‌ی بدی وارد کرده تلفن همراه می‌باشد بدین گونه که تلفن همراه به جای اینکه فاصله‌ها را نزدیک کند افراد را در درون خانواده و حتی جمع، از یکدیگر دور ساخته است. روابط معنوی که قبلاً وجود داشت، اقتدار پدر و مادر که البته منظور از اقتدار قدرت نیست بلکه حرف شنوی می‌باشد وجود ندارد.
این جامعه شناس ادامه داد: از کارهایی که پیشنهاد می‌کنم والدین به خصوص مادر انجام دهند این است که همه سر یک سفره غذا بخورند و به خصوص پدر، علاوه بر رابطه‌ی پدر- فرزندی، روابط احترام آمیز و حرف شنوی داشته باشند و تصمیمات به طور جمعی گرفته شود و والدین از اینکه تصمیم خود را بگیرند و سعی در تحمیل تصمیم خود به صورت اجبار داشته باشند پرهیز کنند. سعی کنند زمانی که در کنار هم هستند از اینکه هر کس مشغول در کار خود باشد اجتناب کنند.

فروریختن اقتدار، حرمت و روابط معنوی در جامعه
قرایی مقدم با تأکید بر اینکه باید فرزندان خود را مسئولیت پذیر و وظیفه مدار تربیت کنیم، خاطر نشان کرد: همواره سعی کنیم سر یک سفره غذا بخوریم، با یکدیگر تبادل نظر داشته باشیم و حرمت‌ها را رعایت کنیم، تمامی این عوامل، روابط معنوی است که متأسفانه در جامعه ما چه شهری و چه روستایی فرو ریخته است و در نتیجه کار بسیار سختی است و همین اساس شده است که امروزه طلاق، ازدواج‌های نادرست بالا رفته و هم چنین احترام‌ها فروریخته‌است.

نقش اساسی خانواده
وی با اشاره بر اینکه خانواده، نقش اساسی درجامعه دارد، اذعان داشت: از طریق رسانه و برنامه‌ها باید اقتدار و احترام پدر و مادر را به جامعه بازگردانیم، فرزندان خود را وظیفه مدار و مسئولیت پذیر تربیت کنیم. والدین نیز باید به فرزندان خود احترام بگذارند، حرف‌های آنان را بشنوند و روابط خود را بهبود بخشند. به خصوص مادر که محرم اسرار در خانواده است و نقشی بسیار بی‌بدیل دارد نیز باید مشکلات فرزندان خود را بشنود.
برای آنکه بتوان علاوه بر ارتباط پدرو مادری بین فرزندان، ارتباط دوستانه و صمیمی با فرزندان خود داشته باشیم والدین باید قبول کنند که در دوران کاملاً متفاوتی زندگی می‌کنند و این دوران مثل ایام گذشته‌ای که خود در آن شکل گرفته‌اند، نیست. والدین باید در جهت برقراری یک ارتباط عاطفی و عمیق با فرزندان خود کوشش کنند که در زیر سایه‌ی این ارتباط، رشد فرزندان نیز به‌صورت مطلوب و ایده‌آل صورت می‌گیرد.
آناهیتا رحیمی