گروه دانش و زندگی : در دنیا هر ساله بیش از چهار میلیون نفر به علت ابتلا به سرطان جان خود را از دست می دهند.

به گزارش خبر صبح، شیوع و مرگ و میر در اثر سرطان در کشور در حال افزایش است. طبق گزارش‌ها پیش بینی می شود تا سال۱۴۰۹ سالانه ۱۵۵ هزار نفر در کشور به علت سرطان جان خود را از دست بدهند. از سویی دیگر درمان سرطان هزینه‌های بسیار زیادی را به دنبال دارد و ۱۹ درصد بیشتر از بیماری‌های قلبی و عروقی هزینه دارد . این در حالی است که ۸۰ درصد سرطان‌ها در کشورهای با درآمد پایین رخ می دهد. ۵۰ درصد از سرطان‌ها قابل پیشگیری است و سرطان معده رتبه ۵ مرگ و میر در کشور است.

 

شایع ترین سرطان‌ها در آذربایجان شرقی
رئیس گروه بیماری‌های غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت‌وگویی سرطان پوست را شایع‌ترین سرطان در کل دنیا اعلام کرد و افزود: سرطان پوست رتبه اول را به خود اختصاص داده است که به تبع آن در ایران نیز سرطان پوست رتبه اول را دارد که در هر دو جنس خانم‌ها و آقایان مشاهده می‌شود.
دکترجبرئیل شعربافی ادامه داد: در کل کشور بعد از سرطان پوست، سرطان معده در آقایان رتبه دوم را به خود اختصاص داده است و سرطان سینه نیز در خانم‌ها در جایگاه دوم قرار دارد. در استان آذربایجان‌شرقی نیز سرطان معده شایع‌تر بوده و در خانم‌ها نیز سرطان سینه بیشتر مشاهده می‌شود و به خاطر نوع تغذیه، سردی و برودت هوا، سرطان مری، سرطان روده بزرگ نیز در استان آذربایجان‌شرقی روند صعودی داشته و شایع‌تر است.
این مقام مسئول یادآور شد: در استان آذربایجان‌شرقی در بخش کودکان نیز سرطان تمام، خون و لنف بیشتر مشاهده می‌شود و سرطان استخوان، پانکراس و غدد بزاقی از جمله سرطان‌های نادری هستند که در استان آذربایجان‌شرقی شیوع زیادی ندارند.
وی افزود: در حال حاضر در بیمارستان امام رضا(ع)، کودکان و بیمارستان قاضی طباطبایی خدمات درمانی از جمله تشخیص، آزمایش و رادیوتراپی صورت می‌گیرد.
رئیس گروه بیماری‌های غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی تبریز با اشاره به مطالعات تحقیقی صورت گرفته در مورد غربالگری بیماری سرطان در کشور گفت: به علت هزینه بالای غربالگری سرطان‌ها و تنوع این بیماری در کل دنیا برنامه‌های غربالگری سرطان همیشه با تامل بیشتری بررسی می‌شود. در کشور ما نیز وزرات بهداشت در این خصوص مطالعات متعددی را برای آغاز برنامه‌های غربالگری سرطان‌ها انجام داده و تعدادی نیز در حال بررسی است.
شعربافی با اشاره به اجرای طرح غربالگری سرطان در استان افزود: در حال حاضر خود ارزیابی سرطان پستان در تمام مراکز بهداشتی به خانم‌های بالای ۳۰ سال آموزش داده شده و معاینه اولیه برای تعیین وضعیت انجام می‌گردد و افراد پرخطر برای انجام ماموگرافی ارجاع داده می‌شود. همچنین غربالگری سرطان روده بزرگ در مرکز تحقیقات کبد گوارش دانشگاه برای افراد درجه یک مبتلایان به سرطان روده بزرگ در حال انجام است که با دعوت از خانواده درجه یک بیماران انجام می‌پذیرد.

 

سونامی سرطان از واقعیت تا تحریف
در سال‌های اخیر اخبار و گزارش‌های متعددی مبنی بر اینکه سونامی سرطان در کشور در حال رخ دادن است، منتشر شده که منجر به نگرانی‌های مردم گردیده است از سوی دیگر برخی از سرطان شناس‌ها و اپیدمیولوژیست‌ها استفاده از واژه سونامی را صحیح نمی دانند.
دکتر سعید دستگیری، اپیدمیولوژیست در گفتگویی در این خصوص گفت: کلمه سونامی کلمه وحشت آفرینی است و به کارگیری این کلمه با توجه به واقعیت‌های این بیماری در جامعه ایران مناسب نیست.
وی با بیان این که یکی از علل افزایش سریع سالانه سرطان در ایران این است که عوامل سرطان زا به درستی کنترل نمی‌شوند، توصیه کرد: برای این کار نیاز به یک عزم واقعی ملی با مشارکت تمامی سطوح و ارگان‌ها است.
وی افزود: برآورد وقوع بیماری سرطان در کشور ما حداکثر حدود ۱۶۰ در هر صد هزار نفر در هر سال است، برای همین استفاده از واژه سونامی واژه مناسبی نیست.

رشد سرطان در کشور نگران کننده است
دکتر دستگیری با بیان اینکه البته باید توجه داشت که رشد سالانه بیماری سرطان در کشور ما نگران کننده است، اضافه کرد: در حال حاضر رشد برخی از انواع سرطان‌ها در ایران بیش از ۱۵ درصد در سال است.
وی یادآور شد: بیماری سرطان متاثر از عوامل محیطی به خصوص آلاینده‌های هوا، اشعه و امواج و آلودگی‌های شیمیایی کشاورزی و غذایی است و حتی تحقیقات در سال‌های اخیر نقش عوامل مخدر را نیز در این زمینه نشان داده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تبریز با بیان اینکه برخی نقاط ایران به لحاظ موقعیت جغرافیایی بر روی کمربند سرطان قرار دارند، گفت: نزدیک یک قرن است که این مناطق شناخته شده و ما باید این موضوع را به عنوان یک حقیقت علمی قبول کنیم ولی در عین حال می توانیم با کنترل نقش عوامل محیطی، خطر وقوع این بیماری‌ها را کاهش دهیم.
وی ادامه داد : در سالهای اخیر کمتر خانواده ای در ایران می توان یافت که یکی از اعضای دور و یا نزدیک اش به یکی از انواع سرطان‌ها مبتلا نشده باشد. مجموعه بیماری‌های سرطانی یکی از شایع ترین علل مرگ و میر است و ایران دومین کشور دارای بالاترین مرگ ومیر از سرطان‌ها در منطقه می باشد.
وی خاطرنشان کرد: وقوع سرطان‌ها نیز همچنان در حال افزایش می باشد. اکنون در ایران بنا به دلایلی سالانه شاهد هیجده درصد افزایش در مقدار این بیماریهای بدخیم هستیم. متاسفانه پاره‌هایی از علل محیطی و اجتماعی مربوط به این افزایش مهارناپذیر سرطان‌ها علیرغم اینکه از نظر علمی نیز شناخته شده هستند مورد غفلت و حتی مورد انکار واقع می شوند.
دکتر دستگیری با بیان اینکه بیش از یک سوم از مجموع سرطانها، هم در مردان و هم در بین زنان، مربوط به دستگاه گوارش می باشد، خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین سرطان‌های گوارشی، سرطان مری است که دربرخی از استانهای شمال غرب کشور دارای میزان‌های وقوع بالایی می باشد.
وی در پاسخ به این پرسش که چه عواملی آذربایجانی‌ها را مستعد ایجاد چنین بیماری‌هایی می کند، یادآور شد: تحقیقات نشان داده است که مصرف چای خیلی داغ (با دمای بیش از هفتاد و پنج درجه)، مصرف آب‌های آشامیدنی غیر بهداشتی (مانند آب چشمه و غیره)، مصرف فراوان گوشت کباب شده (بخصوص با زغال) و همینطور تریاک و دخانیات در وقوع این بیماری تاثیر دارند. ضمن اینکه عوامل محیطی و اجتماعی مورد اشاره نیز در افزایش وقوع این بیماری موثر بوده اند.
وی ادامه داد: یکی دیگر از سرطانهای شایع گوارشی نیز سرطان معده می باشد که حدود ده درصد از کل سرطان‌ها را تشکیل می دهد. در ایران وقوع این بیماری در تعدادی از استانهای شمالی کشور بیشتر از سایر مناطق می باشد بطوری که فقط در استان اردبیل نوع خاصی از سرطان معده بالاترین میزان را در جهان در مقایسه با سایر مناطق دنیا دارد. از مهمترین عوامل خطر این سرطان نیز علاوه از عوامل محیطی و اجتماعی گفته شده، می توان به عادات و رژیم‌های غذایی نامناسب (از جمله استفاده از غذاهای مانده)، مصرف فراوان نمک، سیگار و برخی عفونت‌های گوارشی اشاره نمود.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به جدی بودن افزایش وقوع سرطان در خانواده‌ها، در تمام برنامه‌های کنترل و پیشگیری سرطان‌ها در سطح جمعیت توصیه می شود که مردم در جریان اطلاعات مرتبطبا علل خاص بیماری در ایران و کلیه فعالیت‌های مربوطه قرار گیرند چرا که بدون جلب همکاری عمومی هیچ اقدامی در حوزه کنترل و پیشگیری موفق نخواهد بود.

۱۰ گام برای پیشگیری از سرطان
در این خصوص سراغ یک متخصص در حوزه بیماری‌های سرطان رفتیم. دکتر «ارسلان اسکندری» در مورد ۱۰ گام برای پیشگیری از سرطان، به خبرنگار ما گفت: سیگار و قلیان نکشیم و یا در معرض دود آن قرار نگیریم، روزانه حداقل ۳۰ دقیقه پیاده روی تند داشته باشیم، روزانه ۵ وعده میوه و سبزی مصرف کنیم، نمک، قند، شکر و روغن روزانه خود را کاهش دهیم، وزن خود را مدیریت کنیم، اگر در معرض آفتاب قرار داریم از ضد آفتاب و پوشش مناسب استفاده کنیم، الکل و مواد مخدر استفاده نکنیم، آلاینده‌های سرطان زا را بشناسیم، با خود و دیگران و محیط زیست مهربان باشید و علائم هشدار دهنده سرطان را بشناسید و به موقع مراجعه کنید.
وی گفت: بر اساس تحقیق انجام شده مصرف زیتون ۷۰ درصد سرطان‌ها را کاهش می دهد و مصرف میوه‌ها ۵۰ درصد و سبزی‌ها ۴۰ درصد از بروز این بیماری‌ها جلوگیری می کنند.
سحر خرام