خبر صبح/ پری اصغری مقدم:  هوای ناپاک و آلوده که این روزها وجودش جزوی از وجود کلانشهرهای ایران شده، به مثابه ی مرگ تدریجی است؛ سرطان ریه، آسم، برونشیت، بیماری های قلبی و مجموعه ای از بیماری های مرگ آور، تنها گوشه ای از ارمغان آلودگی هوا هستند که سالانه شهروندان پرشماری را  قربانی کم توجهی برخی مسئولان می کند. و یکی از متهمان آلاینده محیط زیست، وجود خودروهای دود زا در سطح  شهرهای کشور است که در این میان سهم کامیون ها و اتوبوس های شهری بیشتر از سایر خودروهاست. حتماً شما هم به کرات دیده اید که در همین کلانشهر دو میلیونی خودمان تبریز، اتوبوس یا مینی بوسی از کنارتان عبور کرده و ردی از دود از خود بر جای گذاشته است. ماشینی که توانایی جابجایی به اندازه ی ۵ ماشین شخصی را دارد، اما قطعاً دودی که تولید می کند بیش از ۵۰ ماشین کوچک است! در کنار اینکه خودروهای تولیدی داخل از کیفیت خوبی  برخوردار نیستند، افزایش عمر خودروها و وسایل نقلیه عمومی مزید  بر علت  شده تا روز به روز  نگرانی ها از افزایش آلودگی هوا بیشتر شود.

آلودگی هوای تبریز

اگر چه تبریز در مقایسه با کلانشهرهایی چون تهران، مشهد، اصفهان و… زیاد درگیر هوای آلوده نیست اما هوای این شهر نیز در برخی از روزهای سال به ویژه در زمستان های سرد، ناسالم می شود و در روزهایی هم به وضعیت هشدار می رسد. وجود کارخانه های متعدد در غرب تبریز از جمله نیروگاه حرارتی که در برخی روزهای سرد سال به دلیل کمبود گاز متاسفانه از مازوت استفاده می کند، پالایشگاه تبریز و کارخانه های ریز و درشت دیگری که در کنار خودروهای بدون معاینه فنی و خودروهای سنگین  دود زا، و دود خروجی از لوله ی اگزوز برخی از موتوسیکلت ها و خودروهای سبک و سنگین فرسوده که به راحتی در سطح  شهر تردد می کنند نفس تبریز را بند آورده است.

سهم ۷۳ درصدی خودروها در آلودگی هوای تبریز

حسن عباس‌نژاد ،معاون نظارت و پایش اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌شرقی که سال گذشته در شورای اسلامی کلانشهر تبریز سخن می گفت، با بیان این که وسایل نقلیه موتوری سهم ۷۳ درصدی در آلودگی هوای تبریز دارند، افزود: ۲۲ درصد دیگر از آلودگی هوای کلانشهر تبریز مربوط به فعالیت صنایع و ۵ درصد مربوط به مسائل دیگر است.

وی گفت: یکی از عوامل آلایندگی هوای تبریز وجود ذرات کمتر از ۲٫۵ میکرون است که در سال ۹۶ باعث شدند تا تبریز با ۴۰ روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس و ۱۱ روز هوای ناسالم برای تمامی گروه ها بعد از شیراز دومین کلانشهر ناسالم کشور شود.


تردد اتوبوس های دود زا

اگر چه طی سال های گذشته طرح  بازسازی ناوگان حمل و نقل عمومی در تبریز هم اجرایی شده اما همچنان شاهد تردد برخی اتوبوس های دودزا در خیابان های شهر هستیم. به خصوص در خیابان های فرعی شهر که اتوبوس های بخش خصوصی بیشتر در حال تردد هستند، وضعیت به مراتب وخیم تر است. این در حالی است که مجلس مصوبه ای مبنی بر ممنوعیت تردد خودروهای دود زا در سطح شهرها داشته و پلیس موظف به جریمه خودروهای دودزاست.

اثرات دود خودروها  بر سلامت

سوزش چشم، تنگی نفس، خس‌خس سینه، خستگی، سردرد، سرفه و حالت تهوع، از علایم و نشانه‏های آلودگی هواست. ازن، دی‌اکسیدکربن، اکسیدهای گوگرد و نیتروژن، سرب، ذرات معلق و ترکیبات سمی مانند بنزن و فرمالدئید موادی هستند که در اثر سوخت خودرو ایجاد شده و هوا را آلوده می‏کنند. بررسی‌ها نشان داده است که تماس با مقادیر بالای ازن، گوگرد و اکسید نیتروژن با بیماری‏های ریوی و مرگ زودرس ارتباط دارد.

ذرات معلق موجود در هوا وارد جریان خون می‏شوند و عملکرد عروق را کاهش می‏دهند. این ذرات ممکن است با آلزایمر هم ارتباط داشته باشد. آلودگی هوا بر سیستم عروقی و گردش خون هم اثر می‏گذارد به طوری که در انگلستان از هر ۵۰ حمله قلبی یکی با آلودگی هوا ارتباط دارد.

به طور کلی بررسی‏ها نشان داده ‏است حدود ۳۰ درصد دی‏اکسیدکربن در نتیجه حمل و نقل جاده‏ای ایجاد می‏شود. دی‏اکسیدکربن از ترکیباتی است که در گرم شدن زمین نقش دارد. شاید باور نکنید، اما یک خودرو در هر سال دو برابر وزنش دی‏اکسیدکربن تولید می‏کند.

استفاده کمتر از خودروی شخصی، استفاده از وسایل نقلیه عمومی، همچنین‏ استفاده از دوچرخه و یا پیاده‌روی در صورت امکان، از مواردی است که در کاهش آلودگی هوا موثر است. فراموش نکنید که تردد کمتر خودرو در سطح شهر یعنی آلودگی کمتر هوا. و راه دیگر کاهش آلودگی هوا، تعمیر به‌موقع خودرو است. این کار علاوه بر کاهش آلاینده‌ها، طول عمر مفید موتور خودرو را هم بیشتر می‏کند.