خبر صبح/ سحر خرام: امروزه کشیدن قلیان به یک تفریح و سرگرمی‌در بین جوانان کشور تبدیل شده است و برخی ترجیح می‌دهند وقت خود را در کنار دوستان با کام‌گرفتن دورهمی‌از یک “ماده سمی” سپری کنند که در یک جستجوی ساده در گوگل چیزی جز مضرات بی شمار برای آن نمی توان پیدا کرد. اما چرا جوانان و حتی بزرگسالان جامعه ی ما این گونه رایگان با جان خود معامله کرده و در پی چیزی می روند که آخر و عاقبت شوم آن از همان ابتدا پیداست؟

اوایل سال٩۴ بود که طرح ممنوعیت عرضه ی قلیان در چای‌خانه‌ها و کافه‌سنتی‌ها پا به عرصه ی اجرا گذاشت. اجرای این محدودیت، همان زمان مقاومت فعالان صنف چای‌خانه‌داران را هم به‌دنبال داشت، اما مسئولان تأکید می‌کردند که وقتی موضوع سلامت جامعه در میان باشد، مقاومت‌ها بی‌نتیجه خواهد بود. ولی حالا که حدود چند سال از آن روزها می‌گذرد، این سؤال مطرح است که آیا قلیان‌خانه‌های قارچی به تاریخ پیوسته‌اند؟ مسلماً شما هم می دانید که این گونه نیست و بازهم جای جای همین کلانشهر خودمان تبریز و سایر شهرهای ریز و درشت آذربایجان هنوز هم “قل قل خانه ها” فعال هستند و با جان مردم بازی می کنند. اما چرا آن همه شور و انرژی مسئولان دولتی که با برخوردهای قهری در پی از میان برداشتن این جرثومه و بلای خانمان سوز بودند نتیجه عکس داد؟ به طوری که این روزها دیگر کشیدن قلیان حتی برای تعداد کثیری از بانوان جوان کشور هم تبدیل به عادتی خطرناک شده است؟

برخورد قهری هیچ دردی را دوا نمی کند!

 آن‌طور که بسیاری از کارشناسان مسائل اجتماعی هم مطرح می‌کنند، برخورد قهری با این‌گونه مسائل راه به جایی نمی‌برد، چنان‌که با جمع‌آوری قلیان‌خانه‌ها از سطح شهرها، زمینۀ تبدیل کافه‌سنتی‌ها به خانه‌های تیمی‌با انواع و اقسام خدمات مغایر با شئون اسلامی فراهم شد و چند سال بعد هم دیدیم که همان قهوه خانه های زیر زمینی دوباره با هزار سلام و صلوات به روی زمین بازگشتند.

علی دایی‌نژاد، کارشناس مسائل اجتماعی در این ارتباط می گوید: «مقابله با برخی ناهنجاری‌های اجتماعی نظیر عرضۀ دخانیات و قلیان، نیازمند برخورد همه‌جانبه و البته منطقی است. اگر جایگزین بهتر قلیان یا سیگار معرفی شود، چرا جوانان باید به‌سمت دود بروند و در نتیجۀ آن، جامعه از نظر اجتماعی و اخلاقی به فساد کشیده شود؟»

دایی‌نژاد می‌افزاید: «برخورد قهری با آسیب‌های اجتماعی، هیچ مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه شکل بروز تخلف تغییر می‌یابد. این اصل به‌صورت تجربی هم در زمینه‌های مختلف به اثبات رسیده است. در برخورد با موادمخدر، قانون، انواع روش‌های برخوردی مانند اعدام و زندان را تعیین کرده، اما در این شرایط آیا مصرف یا قاچاق موادمخدر افزایش یا کاهش یافته است؟.»

او در تکمیل گفته‌هایش تصریح می‌کند: «به جای برخورد قهری با مسائل اجتماعی باید جایگزین به جوانان معرفی کرد، آیا می‌توان کسی که جای خواب ندارد و شب را در خیابان یا داخل پارک می‌گذراند، به‌اجبار او را از پارک یا سطح خیابان بیرون انداخت؟ زمانی می‌توان از خوابیدن او در داخل پارک جلوگیری کرد که شرایط و امکانات لازم برای اسکان وی فراهم
شود.»

 

به خواست جوانان اهمیت بدهیم

دایی‌نژاد با بیان اینکه برخورد با مسائل اجتماعی باید روال منطقی و علمی داشته باشد، ابراز می‌کند: «در شرایط فعلی، مهم‌ترین مسئله این است که در جامعه به خواسته‌های جوانان اهمیت داده شود. باید پذیرفت که نسل تصمیم‌گیر در جامعۀ اسلامی پیر شده است و به‌همین‌دلیل چندان به جوانان اهمیت داده نمی‌شود.»

او برنامه‌های شاد و مفرح و ورزش‌های گروهی را جایگزین خوبی برای قلیان و دخانیات معرفی می‌کند، اما درعین‌حال تأکید دارد که به‌دلیل وجود سلایق مختلف، ما نباید برای جوانان نسخه بپیچیم، بلکه باید جامعه را آزاد گذاشته و شرایط را برای تخلیۀ هیجانات به‌صورت علنی و صحیح به‌دور از بروز هرگونه فسادی فراهم کنیم.

این کارشناس مسائل اجتماعی و دکتری عمومی به این نکته تأکید دارد که نسل تصمیم‌گیر جامعه باید با سعۀ صدر بیشتری به مسائل جوانان توجه داشته باشد.