خبر صبح/ گروه جامعه: ایران اکنون با یک دشمن خود ساخته به نام کم آبی یا بی آبی مواجه شده و در این زمینه به جرات می توان گفت که این کشور با تمدن هفت هزار ساله خود قربانی سوء مدیریت است. همچنان که بیشتر کارشناسان هم معتقد هستند سرزمینی به وسعت ایران به خاطر کم آبی اکنون در معرض نابودی قرار گرفته و در صورت تداوم وضعیت فعلی آب، از سکنه خالی خواهد شد. مثال واضح برای این روند نامبارک تصویر دردناک از سه دریاچه در سه کشور متفاوت و البته به فاصله کم از یکدیگر است. در تصویر وضعیت دریاچه وان ترکیه، دریاچه سوان ارمنستان و ارومیه ایران را می بینید که برداشت بی‌رویه منابع آبی “ارومیه” را نابود کرده است!

سوء مدیریت آبی در ایران

همین چند وقت پیش بود که عیسی کلانتری در همایش مدیریت بهره وری آب در کشاورزی اظهار داشت: تداوم رویه مدیریتی صورت گرفته تاکنون برای بهبود وضعیت آب در کشور نوعی ساده انگاری است. در زمان جنگ تحمیلی دشمن تنها یک درصد از خاک کشور را به اشغال خود در آورده بود، ولی این دشمن جدید کل کشور را هدف قرار داده است.

کلانتری یادآور شد: طبق قوانین بین المللی آب، هر کشوری که تا سقف ۲۰ درصد از آب تجدید پذیر خود را استفاده کند، با مشکلات ناشی از بی آبی و زیست محیطی مواجه نمی شود.

دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه افزود: حداکثر میزانی که نهادهای بین المللی برای بهره برداری از مناب آبی تجدیدپذیر اعلام کرده اند، ۴۰ درصد است.

وی با بیان این که طبق آخرین آمارها میزان آب های تجدیدپذیر کشور بین ۹۹ تا ۱۲۰ میلیارد متر مکعب است، افزود: ولی میزان استفاده های صورت گرفته از آب های تجدید پذیر را در سال های گذشته بیش از ۱۰۰ میلیارد متر مکعب عنوان کرد که بیانگر استفاده ۸۰ درصدی از این آب است.

کلانتری تاکید کرد: کشور در زمینه آب قربانی سوء تدبیر است زیرا تاکنون علم در مدیریت آب جایگاهی نداشته و همه تصمیمات مقطعی و کوتاه مدت بوده اند و لذا نباید تصمیم گیری های نادرست و غیر منطقی را به حساب خشکسالی و تغییر اقلیم گذاشت.

وی یاد آور شد: پس از ایران تنها کشوری که بیشترین استفاده را از حد مجاز داشته، مصر است که این کشور تنها ۴۶ درصد یعنی شش درصد بیشتر از سقف معین تعیین شده آب مصرف کرده که به هیچ وجه با ایران قابل مقایسه نیست.

وی سوء مدیریت را مهمترین عامل در گرفتار شدن کشور در وضعیت موجود عنوان کرد و اظهار داشت: اگر دریاچه ارومیه چند سال پیش جدی پیگیری می شد، با یک پنجم هزینه فعلی امکان نجات آن میسر بود.

دبیر کل خانه کشاورز با تاکید بر صرفه جویی در آب و همچنین تفکیک کردن آب مصرفی برای شرب با سایر مصارف دیگر تصریح کرد: توجه به مساله آب باید جزو اولویت های مسوولان بویژه در بخش کشاورزی قرار گیرد و همچنین با افزایش سطح زیرکشت حتی در مکان هایی که آب بیلان منفی ندارد، نیز مخالفت شود.

 

اوضاع بحرانی آب در ایران

امروز توسعه و مدیریت منابع آب کشور به دلیل رویکرد حاکم بر توسعه ناموزون کشور با چالش‌های زیادی مواجه شده است و این امر چالش آب را به مرحله بحرانی و سرنوشت‌سازی رسانده است به طوری که پایداری حیات در سراسر ایران در معرض تهدیدهای جدی قرار گرفته است. مهم‌ترین اکوسیستم‌های آبی کشور نابوده شده است، اضافه برداشت آب‌های زیرزمینی به میزان ۱۲۰ میلیارد مترمکعب رسیده، دشت‌های ممنوعه افزایش مستمر یافته، رطوبت خاک کاهش و بیابانزایی تشدید و منابع آب آلوده شده و حقابه‌های محیط زیستی رعایت نمی‌شود و توسعه ناهمگون کلانشهرها و بحران مهاجرت و اشتغال نیز تشدید شده است. با این اوصاف باید فکری اساسی برای حوزه آب انجام داد.