خبر صبح/ پری اصغری مقدم: شاید هیچ پدیده ناهنجار اجتماعی به مانند بیکاری و اعتیاد نتواند تاثیرات مخربی روی بنیان جامعه بگذارد. به ویژه بیکاری پدیده ای خانمان برانداز است و اثرات مادی و غیرمادی آن، نه تنها فرد بیکار که تمامی پیکره جامعه را در خود می‌گیرد. در این میان می‌طلبد که مسئولان و دست‌اندرکاران مربوطه حداکثر تلاش خود را در راستای برطرف کردن این معضل به کار گیرند.

این روزها بیکاری و آمار آن غوغا می کند. آخرین صحبت ها و آمارهای ارائه شده و یا برآورد شده گویای آن است که با توجه به وضعیت مراکز متعدد آموزش عالی و غیرعالی، سالیانه چیزی حدود ۸۰۰ هزار نفر فارغ التحصیل بیکار خواهیم داشت و معلوم نیست که چه برنامه ای برای این افراد داریم؟!!


بیکاری، پدیده ای مشکل آفرین و اجتماعی

بیکاری همچون دیگر پدیده های ویرانگر و مشکل آفرین اجتماعی، پیامدها و اثرات خاص خود را دارد. در یک نگاه کلی اثرات بیکاری شامل تاثیرات مادی و تاثیرات معنوی زیادی است، از جمله مهم ترین اثرات مادی، بی درآمدی است و از جمله مهم‌ترین اثرات معنوی یأس و حس بیهودگی است؛ در این میان بررسی و محاسبه اثرات مادی، راحت تر از تفسیر و تعبیر موارد معنوی و محتوایی است؛ بین فقر، بیکاری و خبایت (خودکشی و دیگرآزاری) ارتباط نزدیک و دو سویه قرار دارد، افزایش هر کدام، مستقیما سبب افزایش دیگری می شود و در این میان آنچه از همه قابل تاکیدتر است، موضوع بیکاری است؛ زیرا فقر و خبایت، بر ستون های بیکاری استوارند. بررسی های به عمل آمده در ایران، گویای آن است که بیش از ۶۰ درصد خودکشی ها، به طور مستقیم با بیکاری مرتبط است؛ ضمن آنکه می توان حتی تا ۸۰ درصد بی چیزی و فقر در جامعه را به بیکاری منتسب کرد و در این میان بحث فرار مغزها که در بین جوانان تحصیلکرده و نخبه از واگیری و شدت خاصی برخوردار شده نیز به نبودن بازارکار و فرصت های شغلی و بیکاری مربوط است. بر اساس گزارشی، به نظر می رسد سالیانه به طور متوسط بین ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار نفر از نخبگان و تحصیلکردگان به امید کار بهتر، آینده درخشان تر و اطمینان بیشتر، کشور خود را ترک می کنند. جامعه شناسان معتقدند رد پای محکم بیکاری در تمامی معضلات اجتماعی جامعه ما قابل مشاهده است؛ بالا رفتن سن ازدواج، افزایش آمار طلاق و گسترش خودکشی و چاقوکشی، گسترش افسردگی ها، اعتیاد و مهاجرت و…از جمله این موارد  است.


آمارها چه می گویند؟

گزارش مرکز آمار ایران از وضعیت نیروی کار نشان می‌دهد که در بهار امسال از مجموع ۲۷ میلیون و ۳۳۹ هزار و ۴۳۱ نفر جمعیت فعال کشور، ۲۴ میلیون و ۳۸۲ هزار و ۷۴۴ نفر شاغل و دو میلیون و ۹۵۶ هزار و ۶۸۷ نفر بیکار بوده‌اند. آمار منتشره از جانب مرکز آمار ایران نشان می دهد که طی سال های اخیر، چیزی نزدیک به ۳ میلیون نفر بیکارند، سرخوردگی های ناشی از بیکاری، کاهش و کمی فضای نشاط اجتماعی از جمله مواردی اند که با جمعیت جوان و خواهان نشاط در مغایرت هستند. بنابراین نیاز است که هرچه سریع‌تر و برنامه‌ریزی شده تر، نسبت به مطالعه و انتخاب راه حل های قانع کننده اقدام به عمل آید. از جمله: بررسی و اصلاح ساختار اجتماعی، بررسی و اصلاح ساختار اقتصادی و مالی، بررسی و اصلاح قوانین کار و تامین اجتماعی، برنامه‌ریزی آگاهانه و همه جانبه جهت افزایش ساخت و ساز مسکن، تاکید بر توسعه فعالیت های عمرانی، توجه به بحث کارآفرینی و ایجاد مشاغل موثر، توجه به تولید کالای با کیفیت داخلی و جلوگیری از قاچاق کالا مورد توجه بیشتری قرار گیرد.