خبر صبح/ گروه سیاست: چیزی به ثبت‌نام کاندیداها برای ورود به یـازدهمـیـن رقـابـــت مـجـلـس شورای اسلامی‌باقی نمانده است و آنچه بیش از همه در این فضای نزدیک به آغاز انتخابات جلب توجه می‌کند، شرکت کردن یا نکردن در این رویداد سیاسی نیست، بلکه نحوه حضور رقباست. در حالی‌که اصلاح‌طلبان با رویکرد «سرا» و اصولگرایان با سر دادن ساز جدایی از پایداری‌ها و حمایت از برخی سران خود برای سرلیستی، مشغول هستند، برخی ناظران سیاسی احتمال حضور قشری با شکل و شمایل پوپولیستی را در انتخابات این دوره از مجلس پیش‌بینی می‌کنند. احمد شیرزاد، نماینده سابق مجلس ششم در تایید این پیش‌بینی، رشد پوپولیست‌ها در مجلس یازدهم را خطری بالقوه برای انتخابات اسفند قلمداد می‌کند. طیفی که با سوء استفاده از ضعف و سرخوردگی احزاب کشور، می‌تواند در قالب پاسخ به نیازهای اقتصادی و معیشتی مردم به صحنه رقابت‌های سیاسی به راحتی نفوذ کرده و با سرعت بیشتری نسبت به جناح‌های سیاسی در میدان انتخاباتی گام بردارد. در ادامه مشروح این گفت‌وگو  را می‌خوانید.

 

 احتمال حـضـور پوپولیست‌ها در انتخابات مجلس یازدهم را تا چه اندازه درست می‌پندارید؟

این پیش‌بینی را قبول دارم و دلیل اصلی آن هم سرخوردگی احزاب رسمی‌ در فضای سیاسی کشور است. این روند به نوعی در سراسر دنیا وجود دارد و تنها نمی‌توان آن را در ایران یا کشورهای مشابه آن دید؛ حتی در کشورهای توسعه یافته‌ای چون فرانسه، انگلیس، شیلی، عراق و ترکیه، احزاب رسمی ‌چپ یا راست که در گذشته ابهت، محبوبیت و نیز طرفدارانی برای خود داشته‌اند، پس از به وجود آمدن شرایط اجتماعی – ‌فرهنگی متفاوت و نامساعد، با نوعی سرخوردگی مواجه شدند و آنجا بود که رشد پوپولیست‌ها در این کشورها به وضوح دیده شد. در چنین وضعیتی سر و کله افراد بی‌نام و نشانی که از یک طرف هیچ وابستگی با احزاب سیاسی ندارند و سابقه سیاسی آنها صفر است و از سوی دیگر تجربه کار اجرایی در سابقه آنها دیده نمی‌شود، پیدا می‌شود.

 نحوه حضور آنها در رقابت‌های سیاسی چگونه است؟ به زبان دیگر، عوام‌گرایان  چگونه می‌توانند خود را مقبول مردم کنند؟

فضای سرخورده احزاب سیاسی در جامعه به جایی می‌رسد که کسانی وارد میدان می‌شوند که تنها افتخار آنها نبود تجربه اجرایی است. در صورتی که مجلس تنها به حضور افراد کارآمد و با تجربه در این عرصه نیاز دارد. در واقع شرایط سرخوردگی از بافت و قالب رسمی ‌سیاسی کشور، شهروندان را به سمت رأی دادن به افراد بی‌نام و نشان سوق می‌دهد؛ آن هم افراد بی‌نام و نشانی که سخنرانان خوبی هستند. سخنرانی‌ها از سوی آن‌ها نیز معمولا بر پایه چند محور می‌چرخد؛ محور‌هایی که اولا مورد پسند عامه مردم باشند و ثانیا شکوه از گرانی، بیکاری، نبود بهداشت، تبعیض، توزیع درآمد و … را مورد توجه قرار دهند. به عبارتی دست گذاشتن عوام‌فریب‌ها بیشتر روی مشکلات و گلایه‌هایی در جامعه است که همیشه وجود دارد. طیف مورد نظر (پوپولیست‌ها) در این شرایط با سخنرانی‌های داغ و آتشین و استفاده از جملات کوبنده و تخریبگر، به مقامات رسمی‌و سیاسی کشور حمله کرده، دست به بی‌احترامی‌ و نقدهای بی اساس می‌زنند.

 تاثـیـر حضور  پوپولیست‌ها  در پارلمان چیست؟

این افراد به محض اینکه پای خود را به مجلس می‌گذارند، شروع به کاسبی می‌کنند و این همان خطر بزرگی است که از آن صحبت کردیم. آن‌ها با ایجاد دکان‌های گوناگون در گوشه و کنار مجلس، در جست‌وجوی ایرادهایی هستند که بتوانند با سوءاستفاده از آن به اهداف شخصی خود برسند؛ سوژه‌هایی در جهت تخریب، سودآوری و اخاذی از مقامات رسمی. این‌گونه افراد بدون داشتن برنامه و هدفی در راستای حل مشکلات مردم، مجلس را به محلی بی‌ثمر، بی‌خاصیت و بی‌هدف تبدیل می‌کنند. اگر از آنها در خصوص برنامه‌های آینده‌شان در پارلمان سؤال شود، هیچ پاسخی نخواهند داشت. در واقع عمده برنامه این طیف تنها بدوبیراه گفتن است و بس.

 مناطق مورد هدف این قشر برای جمع‌آوری رأی کجاست؟ آیا مردم در کلان‌شهرها هم می‌توانند تحت تأثیر این‌گونه افراد قرار گیرند؟

 افراد در قالب پوپولیست می‌توانند هم در شهرهای بزرگ و هم در شهرهای کوچک رأی کـسـب کنند. البته قشر پوپولیست بیشتر اثر خود را بر شهرهای کوچک و مناطق محروم خواهند گذاشت تا شهرهای بزرگ. انتخابات مجلس و سمت نمایندگی مجلس بسیار اشتها برانگیز است. افراد با بوکشیدن برای چگونگی ورودشان به مجلس، حتی حاضر هستند تنها یک دوره حضور خود را در پارلمان به ثبت برسانند تا بتوانند بار مالی خود را در طول چهار سال ببندند و تنها جای پایی در سیستم اقتصادی کشور باز کنند. همین برای آنها کافی است./ گفتگو از پگاه ظاهری