خبر صبح/ شیوا صفری: برای خرید کالایی به بازار تبریز رفته بودم و این مکالمه یک جوان با فروشنده برایم خیلی جالب بود: «من قبول دارم که خرید کالای ایرانی موجب تولید، اشتغالزایی و توسعه کشور می‌شود ولی قبول کنید ما هم جنس با کیفیت می‌خواهیم زیرا که تعطیلی کارخانه‌ها به خود مدیر عامل‌های کارخانه برمی‌گردد و آنها باید قبول کنند که اگه کالای با کیفیت تولید می‌کردند دچار رکود و تعطیلی نمی‌شدند» این دیدگاه را خیلی از ایرانی‌ها امروز دارند و در مقابل تبلیغات گسترده‌ای که برای خرید و مصرف کالای ایرانی صورت می‌گیرد، اعتقاد دارند که اگر کیفیت کالاهای ایرانی به اندازه کالاهای خارجی بهتر شود، حتما از جنس وطنی استفاده می‌کنند. به سراغ چند شهروند دیگر هم رفته و از آنها درباره کالای ایرانی و کیفیت آنها پرسیدم. 

با مرد میانسالی همکلام می‌شوم و از وی درباره مصرف کالای ایرانی و کیفیت آن می‌پرسم. می‌گوید: «کیفیت مهمترین دلیلی است که از کالای خارجی استفاده می‌کنم اگر کالاهای ایرانی کیفیت کالاهای خارجی را داشتند نیاز به توصیه کارشناسان و مسئولان برای مصرف کالای ایرانی نبود و ما خود به خود به مصرف کالای ایرانی روی می آوریم.»

خانم ۳۲ ساله‌ای هم از کیفی نبودن برخی کالاهای تولید داخل دلگیر است و می‌گوید: «در حال حاضر نه تنها من بلکه بسیاری از مردم مشکل تامین هزینه ها و مخارج خود را دارند چون کالای بی کیفت خیلی زود غیرقابل مصرف می‌شود به همین دلیل ترجیح می‌دهم به جای خرید چندباره یک کالای بی‌کیفیت یک بار کالای با کیفیت مطلوب بخرم و هیچ وقت دنبال مارک یا برند خاصی هم نبودم و کیفیت حرف اول و آخرم است پس ایرانی یا خارجی برایم فرقی ندارد».

به سراغ دکتر محمد امین میراث بان، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اقتصاد کلان رفتیم و از وی درباره کالاهای ایرانی و کیفیت آنها پرسیدیم. ماحصل گفتگوی تلفنی خبر صبح با این استاد تقدیم می‌شود:

بخشی از مشکل کم کیفیتی کالای ایرانی به نظام آموزشی برمی‌گردد

«در کشور ظرفیت‌های زیادی برای رسیدن به استانداردها و کیفیت کالاهای جهانی داریم، اما هنوز به این جایگاه نرسیده‌ایم که باید علت آن را ریشه یابی کرد. بخشی از مشکل به نظام آموزشی ما بر می گردد؛ چراکه این سیستم کیفیت لازم را برای آموزش افرادی که در عرصه کار  بتوانند از همه ظرفیت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری استفاده کنند، ندارد. بخش دیگری از مشکل، به کیفیت قوانین و نحوه اجرای آنها مربوط است؛ چراکه متاسفانه این‌قدر بر سر راه تولید مانع به وجود می‌آید که قانونی به نام رفع موانع تولید، تصویب می‌شود و بعد حتی همین قانون هم به اجرا در نمی‌آید. از طرفی همین قانون نصفه و نیمه هم در سراسر کشور به صورت یکسان اجرایی نمی‌شود و این به کیفیت کالای بعضی شهرها ضربه می‌زند.»

پایین آوردن کیفیت برای کم کردن هزینه تولید

وقتی تولید با فشارهای مالیاتی و… روبه‌رو شود، تولیدکننده مجبور است هزینه‌ها را پایین بیاورد و برای کاهش هزینه متاسفانه برخی از تولیدکنندگان به کاهش کیفیت محصول اقدام می‌کنند؛ البته این موضوع دو طرفه است؛ چراکه امروز قدرت خرید مصرف‌کننده هم پایین است و به دنبال کالایی با کیفیت و هزینه کمتر است.

قوانین باثبات و نظم مالی؛ عامل موفقیت

«به نظر ریشه‌های مساله باید در بلندمدت و با برنامه‌ریزی حل شود و قانونگذاران و مجریان آن هم باید نگاه کیفی و فرابخشی به موضوع داشته باشند. اگر اصرار به حضور در جامعه جهانی داریم باید ببینیم کشورهای در حال توسعه پیش از این برای رسیدن به جایگاه جهانی در استاندارد و کیفیت چه کرده اند؟ ما به یک زبان مشترک با جهان نیاز داریم. قوانین تجارت در جهان واضح و روشن است و ما هم باید برای رسیدن به جایگاه جهانی و پیوستن به سازمان تجارت جهانی قوانین باثبات و نظم مالی داشته باشیم که همان زبان مشترک جهانی است. درواقع می توان گفت ما در استاندارد با جهان فاصله نداریم، بلکه در قوانین فاصله داریم.»