خبر صبح/ فرزانه اسدزاده: روزهای خوش یمن ربیع خانواده‌هایی که جوان های دم بخت دارند را دست به کار می‌کند تا آستینی بالا زنند و جوانشان را سر و سامان دهند. قدیم‌ترها ازدواج‌ها و خواستگاری‌ها حال و هوایی دیگر داشت. بزرگترهای فامیل دور هم جمع می‌شدند و برای مسائل خاص زوج‌ها تصمیم می‌گرفتند و الحق و الانصاف حرف‌های رد و بدل شده در این مجالس حکم سند را داشت. صحبت از کی داده و کی گرفته مهریه بود که اتفاقا دوطرف به زبان خوش هم می‌دادند و هم می‌گرفتند، چون پای همه این حرف‌ها، تعهد یک فامیل بود. اما حالا که جوان‌ها خودشان می‌برند و می‌دوزند و برای پوشیدنش خانواده‌هایشان را خبردار می‌کنند، همه چیز فرق کرده است؛ توافق‌ها خیلی راحت‌تر و بیشتر شده، اما بی‌دوام. مهریه را هم نمی‌دهند و هم می‌گیرند، البته به زور چماق قانون! هزار و یک شرط و شروط گذاشته می‌شود و دریغ از وفا به عهد!! چون قرار است پای همه این حرف‌ها، فقط تعهد ماده و تبصره‌های قانونی باشد. قانون هم که فقط زبان سند و مدرک می‌شناسد و بس!

زوج های اسیر در بند تجملات

هر چند که امروز هم هستند خانواده‌هایی در همین شهر خودمان تبریز که اصالت خود را به نمایش می‌گذارند و جوان‌هایشان را برای ازدواج‌های آسان تشویق می‌کنند اما به راستی که دیگر کمتر بوی ازدواج آسان به مشام می‌رسد؛ ازدواج‌هایی که در کمال سهل‌گیری برای زوج‌ها انجام می‌شد. نه فشاری برای عروسی آنچنانی بود و نه سرکوفتی برای جهزیه‌ی دهن‌پرکن که به جرات می‌توان گفت ۶۰ درصد وسیله‌های آن را اشیاء لوکس غیرضروری تشکیل می‌دهد. این وسط هم که معلوم نیست دقیقا مشکل از کجاست. و همه اسیر یک سری تشریفات شده‌اند که همدیگر را مقصر معرفی می‌کنند.

سقف آرزوی دختر و پسرهای امروز ما را خریدها و تالار آنچنانی، کیک چندطبقه و آتلیه‌های مصنوعی-که اثری از اصالت این کار که ثبت خاطره است، به چشم  نمی خورد- جهیزیه های شیک کم مصرف و … تشکیل می‌دهد. تازه بعد از گذراندن دوران نامزدی است که می‌فهمند زندگی فقط به این چیزها محدود نبود. حالا با زیر یک سقف رفتن باید تاوان ریخت و پاش‌هایشان را بدهند. تازه یادشان می‌افتد که ماشینی که زیر پایشان بود بابت خرید سرویس طلا فروخته‌اند، قسط جهیزیه‌ای که پدر و مادر به زحمت تهیه کرده‌اند پرداخت نشده و آن وسایل با گذشت دوسال از شروع زندگی بدون استفاده و راکد مانده‌اند و فقط زوج ها زحمت نگهبانی آن را می‌کشند.

قانون تسهیل ازدواج جوانان دقیقا چه زمانی اجرا می‌شود؟  

اینکه بگوییم تجمل و تشریفات به تنهایی مانع ازدواج آسان است گزافه‌گویی بیش نیست! چرا که شش مانع بزرگ بر سر راه ازدواج آسان جوانان وجود دارد: طلاق‌های روبه افزایش، تربیت‌های ناقص خانوادگی که باعث شده جوانان در سنین لازم آماده‌ی ازدواج نشده باشند، از بین رفتن نگاه مقدس (معنوی) به ازدواج،  ملاک‌های غیر منطقی همسر، مهریه‌های سنگین و تشریفات و تجملات در جهیزیه و عقد و عروسی تنها یک بخش آن را تشکیل می‌دهد. اما بحث مالی و داشتن حداقل امکانات لازم برای تشکیل یک زندگی آبرومندانه شاید خواست اکثر زوج‌های جامعه امروز ما باشد که از آن محرومند. در این راستا در سال ۸۴ قانونی هم تصویب شد که بیشتر مفاد آن همچنان در حال خاک خوردن است.

بر اساس ماده یک قانون تسهیل ازدواج جوانان، دولت موظف شده بود تا به منظور توانمندسازی جوانان برای تسهیل در تشکیل خانواده، صندوق اندوخته جوانان را ایجاد کند. اما با گذشت چندین سال از تصویب این قانون هنوز هم مشخص نیست که اساسنامه این صندوق در چه سالی قرار است تدوین و نهایی شود؟

در این قانون به موارد دیگری چون پرداخت ودیعه وام مسکن به جوانان و مسکن موقت برای زوج‌های جوان اشاره شده بود؛ دولت مکلف است با استفاده از امکانات وزارت مسکن و شهرسازی و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و استفاده از زمین‌های دولتی یا زمین‌های اهدایی خیرین، واحدهای ساختمانی با نام «مسکن موقت» احداث و آن‌ها را با اجاره مناسب در اختیار زوج‌های جوان قرار دهد. در این ماده تصریح شده است که مدت استفاده هر زوج از این واحد‌ها حداکثر ۳ سال خواهد بود. اما آن طور که مشاهده می‌شود هنوز هم مسکن یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های زوج‌های جوان برای ازدواج به شمار می‌رود.

در بند دیگری از این قانون آمده است که به هر یک از خانواده‌های جوان عضو صندوق که هیچ یک از زوجین اشتغال به کار یا منبع درآمدی ندارند حداکثر تا مدت دو سال پس از تاریخ ازدواج مبلغی به عنوان کمک هزینه زندگی به صورت قرض الحسنه پرداخت گردد که سقف آن متناسب با سرمایه صندوق قرار بود، مشخص شود. همچنین رسانه‌های جمعی مانند صدا و سیما نیز موظف شده‌ بودند تا در مسیر فرهنگ‌سازی برای ازدواج آسان و بدون تشریفات اقدام کنند اما تا کنون چه حد برنامه‌های فرهنگی ایجاد شده و فیلم‌ها و سریال‌های سینما و تلویزیون در راستای ترویج ازدواج آسان بوده است؟

قرار بود آیین نامه اجرایی این قانون پس از تصویب اساسنامه صندوق توسط مجلس شورای اسلامی ظرف مدت ۳ ماه توسط دولت تهیه و به تصویب هیأت وزیران برسد و گزارش اجرای آن هر ۶ ماه یک‌بار توسط دولت تهیه و به کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی تقدیم شود؟