خبر صبح/ گروه جامعه: نقش شبکه‌های مجازی در اطلاع‌رسانی و انتشار اخبار و وقایع به صورت آنلاین، شاید در جریان بحران کرونا ویروس بیشتر از هر زمان دیگری خودش را نشان داد. شبکه‌هایی همچون تلگرام با وجود فیلتر بودن در این ایام، توانستند گوی سبقت را از سایر رقبای خود بربایند. انتشار اخبار آنی و لحظه‌ای مربوط به کرونا در ایران و جهان و همچنین فعالیت شهروند خبرنگاران و ارسال کلیپ و ویدئوهای مربوط به این اتفاقات در این بازه زمانی، باعث شد تا بسیاری از کانال‌ها و رسانه‌های رسمی و خارجی نیز، آنها را مرجع خود قرار داده، بازنشرشان کنند و به مدیریت بحران بپردازند. البته این بار هم در مواردی شاهد رشد فیک‌نیوزها و شایعاتی در خصوص کرونا ویروس بودیم. اما وزنه اطلاع‌رسانی دقیق و به موقع این نوع رسانه‌ها به اندازه‌ای سنگین هست که تعدادی از شایعات ایجاد شده توسط برخی کانال‌ها نتوانند قدرت اطلاع‌رسانی آنها را مخدوش کنند. با این وجود بالا بردن سطح سواد رسانه‌ای مردم برای تشخیص اخبار درست از اخبار جعلی همچنان مطالبه جامعه کنونی است. در این ارتباط گفتگوی کوتاهی با حسن انصاری کارشناس حوزه رسانه انجام دادیم که برخی از مطالب مهم این گفتگو را تقدیم می‌کنیم:

شبکه‌های مجازی، جهانی در کنار جهان واقعی هستند

«شبکه‌های مجازی در تمام دنیا کارکرد خاص خود را دارند و جهانی در کنار جهان واقعی هستند. بر همین مبنا شبکه‌های اجتماعی در بحران اخیر به خوبی توانستند کارکرد خودشان را نشان دهند، اما کاش رسانه‌هایی مانند تلگرام فیلتر نبودند تا اطلاع‌رسانی‌ها در این شبکه‌ها بیشتر می‌شد و مردم نیز به راحتی می‌توانستند از طریق این شبکه‌ها به اطلاعات بروز و جدید دسترسی پیدا کنند.»

شبکه های مجازی همدلی را تقویت کردند

«خوشبختانه در جریال بحران کنونی، اخبارهای جعلی به کمترین حد خود رسیدند. در این بحران، همچنین شبکه‌های اجتماعی باعث تقویت حس همدلی و همبستگی مردم شدند. با توجه به این که فضای مجازی، فضایی افقی است و همه افراد در آن امکان فعالیت دارند، عملا حضور گسترده مردم باعث تقویت حس همدلی شد. اما این شرایط در رسانه‌های جمعی وجود ندارد و تنها افراد خاصی می‌توانند در آنها حضور داشته باشند.»

کارکرد بی‌نذیر فضای مجازی در بحران‌ها

«مسئولان می‌توانند از فضای مجازی در زمان بحران استفاده حداکثری داشته باشند. اگر اکانت‌های واقعی و فعالی برای برخی از دستگاه‌ها و نهادها یا مدیران وجود داشته باشد، مردم در زمان بحران می‌توانند به آنها رجوع کنند و واقعیت را بدانند. مثلا اگر وزارت بهداشت به صورت رسمی کانال داشته باشد و اخبار را به سرعت و دقیق منتشر کند، هیچ فیک نیوزی اجازه رشد نخواهد داشت. از طرف دیگر این کانال‌ها شکل مرجع به خود می‌گیرند و مردم به جای مراجعه به سایر رسانه‌ها آنها را مرجع خود قرار می‌دهند. حالا اینجاست که رسانه‌های رسمی می‌توانند به بحران ورود کنند و درباره اتفاقات با مسئولان مصاحبه‌های اختصاصی یا تکمیلی بگیرند.»