خبر صبح/ گروه جامعه: جلوه‌گری یکی از بازتاب‌های منفی مدگرایی می‌باشد که اکنون نیز به طور چشمگیری جامعه ما را در بر گرفته است. این گونه رفتار و عکس‌العمل‌ها ناشی از برخی کمبودها، عقده‌های حقارت و در جهت رقابت با افراد شکل می‌گیرد. این گونه افراد با تغییر دادن چهره‌ی خود، پوشیدن برخی لباس‌ها که اقتباس از فرهنگ غربی است که  امکان هر گونه ابراز وجودی فرد را از  راحتی از وی می‌ستاند  و در مسیر گمراهی رها می‌سازد.

می‌توان گفت که مد یکباره پدید نمی‌آید و از ریشه‌ها و عوامل گوناگونی نشات می‌گیرد که رفته رفته عواقب ناخوشایندی به پهنای جامعه وارد می‌سازد. در این حالت، فرد هدفی جز جلوه‌گری در اذهان مردم ندارد به گونه‌‌ای که در این میان، نمادهای جنسیتی نیز فراموش می‌گردد. هر گاه مدگرایی حالتی توام با جلوه گری پیدا کند نابرابری اجتماعی در سطح جامعه بیشتر می‌گردد که ثمره‌ی آن اختلاف طبقاتی خواهد بود.

امام صادق(ع) می‌فرماید: در ذات و خواری انسان، همین بس که لباسی به تن کند یا مرکبی سوار شود که او را مشهود و انگشت‌نما سازد. و پیامبر گرامی اسلام (ص) نیز در این زمینه فرموده است کسی که خود را به قومی شبیه کند، پس از زمره آن قوم به حساب می‌آید.

مدگرایی بیشتر تقلیدی کورکورانه از فرهنگ و سنت‌های غربی است که فرهنگ‌های بیگانه و نامتعادل با فرهنگ جامعه اسلامی را وارد جامعه می‌سازد و در یک کلام رفتار، نوع پوشش و سبک زندگی را تغییر می‌دهد. زمانی که مدگرایی به خصوص جلوه‌گرایی در جامعه، محور اصلی زندگی انسان قرار گیرد و تنها دغدغه‌ی فرد، به نمایش گذاشتن خود در دیدگاه مردم باشد به مرور زمان ارزش‌ها و باورهای آدمی فرو می‌ریزد و دین، عقیده و شخصیت آدمی  رنگ می بازد.

طغیان علیه  سنت ها و باورها

امان اله قرایی مقدم  در گفت و گو با خبرنگار ما گفت: اصولاً جوانان سنت‌شکن هستند قرار نیست جوانان پای‌بند سنت‌ها و لباس‌های گذشته باشند. رسانه‌ها، فیلم‌های سینمایی، چشم و هم چشمی‌ها و فخر‌فروشی را نیز باید در این راستا در نظر گرفت. این پدیده یک طغیان علیه سنت‌ها، باورها و علیه آنچه نظام جامعه از قبل داشته می‌باشد که این کار جوانان است که هرچه هم مانع شویم فایده‌ای ندارد.

درست است با پوشیدن برخی لباس‌ها مانند شلوارهای پاره خودباخته شده‌‌اند و باورهای دینی، ارزش‌ها و هنجارهای فرهنگی در آنها ضعیف شده است. در واقع از لحاظ اجتماعی، نوعی فریاد می‌زنند که ما نمی‌خواهیم آنچه را که شما می‌گویید انجام دهیم ما نمی‌خواهیم به محدودیت و محرومیت‌های شما توجه کنیم. گرچه از نظر ما و از نظر سنت خواهان نیز درست نیست و هم چنین  کسانی که سنت‌گرا و به دنبال این ارزش ها و هنجارهای گذشته هستند مخالف هستند.

نوگرا و نو پذیر بودن جوانان

این جامعه‌شناس با تآکید بر این نکته که اصولاً جوانان نوگرا، نوپذیرو نوخواه هستند ادامه داد: در واقع جوانان نمی‌خواهند گذشته‌نگر باشند البته این را نیز باید در نظر گرفت افرادی که به این کارها دست می‌زنند از لحاظ شخصیتی، شغلی، موفقیت تحصیلی و کاری چیزی ندارند و فقط به این وسیله از مردم التماس می‌کنند که ما را نگاه کنید و به ما توجه کنید. چون در شهرهای بزرگ مثل تهران و تبریز تنها و بی‌کس، بی‌هویت شده‌اند که در نتیجه لاکچری می‌کنند و به هر نحوی فخرفروشی می‌کنند و عقده‌های حقارت خود را جبران می‌کنند.

نشات گرفتن از محدودیت‌ها و محرومیت‌ها

وی خاطر نشان کرد: برای اینکه نشان دهند محروم و محدود نیستند به این کارها دست می‌زنند. در واقع نوعی طغیان علیه ارزش‌ها و هنجارهای موجود جامعه است. هرچه بیشتر مانع جوانان بشویم آنان مقابله با مثل می‌کنند و در نتیجه بدتر می‌شود. بیشتر از محرومیت‌ها و محدودیت‌ها نشات می‌گیرد از اینکه جوان دیده نمی‌شود. این در حالی است که باید جوان را دید و به آن توجه کرد. این افراد از نظر شخصیت خانوادگی، کمبودهای عاطفی، دچار نوعی کمبودها و محدودیت‌های شده‌اند.

قرایی مقدم با اشاره به اینکه خودنمایی و خود را مطرح کردن در تمام جوامع وجود دارد و نیاز جوانان است افزود: بهترین راهکار، راهکار فرهنگی می‌باشد به طور مثال از لحاظ موسیقی. زمانی که موسیقی‌های غربی مانند؛ رپ، پانک، هیپ هوپ و… را وارد جامعه کرده‌ایم انتظاری جز این نباید داشت و این در حالی است که موسیقی، هنر و لباس ایرانی از بین رفته است موسیقی ایرانی موسیقی عرفان، معرفت، صفا و صمیمیت هست. باید کار فرهنگی انجام داد.

وی ادامه داد: زمانی که موسیقی و شوی تلویزیونی به جوان داده نشود طبیعتا جوان به دنبال این کارها می‌رود باید با کار آموزشی به اصالت فرهنگی باز گردیم نه با زور بلکه از طریق شوی تلویزیونی، آزادی برای رفتن به استادیوم ها، کنسرت‌های موسیقی و برگشتن به اصالت موسیقی ایرانی.

مدگرایی؛ خودباختگی فرهنگی

قرایی مقدم اعتقاد خود در رابطه با مدگرایی را نوعی خودباختگی فرهنگی دانست و تصریح کرد: هر عنصری که وارد یک جامعه می‌شود با عنصری که از نظر فرهنگی در آن جامعه وجود دارد مبارزه می‌کند. طبق تئوری گفته شده از هگل؛ تز،آنتی تز و سنتز. پیتزا، شلوار جین، تمامی اینها یک تز است که به هر طریقی وارد جامعه می‌شود. میلیون‌ها عنصر فرهنگی وجود دارد که وارد جامعه می‌شود و مبارزه می‌کند اگر در مبارزه پیروز شوند، می‌مانند درغیر این صورت می‌روند‌.

انسان موجودی اجتماعی است و نیازهای گوناگون و پایان ناپذیری دارد که سعی می‌کند به هر شکل ممکن به نیازهای خود پاسخ دهد. در این راستا، مدگرایی نیز یکی از این گونه نیازهاست که آدمی در طول حیات خود بدان پاسخ می‌دهد. در این میان پذیرش کامل این گونه جلوه‌گری به هیچ وجه مورد قبول نیست و از سوی دیگر نمی‌توان مدگرایی را انکار و در مخالف با آن برخاست بلکه نوعی تعادل و میانه‌روی که در جهت متناسب بودن با فرهنگ جامعه اسلامی باشد بهتر است به کار گیریم.