خبر صبح/ گروه فرهنگ و هنر: ادبیات، وسوسه‌انگیز، برانگیزاننده و آگاهی‌بخش است، درهای اکتشاف را می‌گشاید و اوقاتی جادویی از ماجراجویی و لذت فراهم می‌آورد. کودکان نیاز ندارند منتظر برنامه‌های تلویزیون باشند یا در صف تئاتر بایستند تا موشی را که از سوراخی بیرون می‌آید یا می‌ترسد و درون سوراخش می‌خزد را دنبال کنند. این تجربه‌ها هر لحظه در نزدیک‌ترین کتابخانه در دسترس آنهاست.

چه خوب است تا کودک تنها به کتاب پناه ببرد

یکی از مهم‌ترین ارزش‌های ادبیات، لذت و سرگرمی است و چه خوب است که کودک عادت کند هر وقت حوصله‌اش سر رفت، احساس تنهایی کرد و به دنبال راه گریزی بود تا سرگرم شود، به کتاب پناه ببرد و در لذت ماجراهای آن سهیم شود.

کتاب بهترین وسیله انتقال میراث ادبی از نسلی به نسل دیگر است و به کودک کمک می‌کند میراث فرهنگی خود را بشناسد و به آن ارج بنهد. ایجاد نگرش مثبت به فرهنگ خود و دیگر فرهنگ‌ها، هم برای رشد اجتماعی او ضروری است و هم برای رشد فردی‌اش. درک و دریافت ارزش‌های خود بدون شناخت و احترام به ارزش‌های دیگران ممکن نیست. ادبیات می‌تواند در ایجاد فضایی برای این شناخت نقشی به‌یادماندنی بازی کند. به دست آوردن تجربه‌های گوناگون که نه تنها به رشد فردی بلکه به احساس شادی و لذت می‌انجامد، نیز از پیامدهای مطالعه است. بدون ادبیات، کودکان نمی‌توانند هیجان و لذت کشف سرزمین‌های نو یا تنهایی و ترس ناشی از زندگی در جزیره‌ای دورافتاده را تجربه کنند. در داستان‌های تاریخی، کودکان فرصت‌های استثنایی زندگی در گذشته را می‌یابند و داستان‌های علمی- تخیلی آنها را به تفکر و اندیشه درباره آینده وا می‌دارد.

با داستان‌های واقعگرای نو، کودکان به شناخت انسان امروزی و رابطه‌اش با محیط زیست و دیگر انسان‌ها کنجکاو می‌شوند. کودک به کمک ادبیات با شیوه‌های برخورد انسان‌ها با دشواری‌های زندگی آشنا می‌شود و از شخصیت‌های داستان می‌آموزد که چگونه با گرفتاری‌ها برخورد و احساس‌های دیگران را درک کند.

کتاب و گشودن درهای پیشرفت به روی جوانان

کتاب، درهای دانش و اکتشاف و پیشرفت را روی جوانان می‌گشاید. برای دست یابی کودکان به تجربه‌های گوناگون و پرکشش جهان، کتاب‌هایی که در موقعیت‌ها و زمان‌های مختلف شکل گرفته‌اند، مناسبند. کتاب‌های اطلاعاتی یافته‌های تازه درباره تمامی موضوع‌ها را ارایه می‌دهند. زندگی نامه‌ها از راهی که افراد موفق رفته‌اند، سخن می‌گویند؛ عکس‌ها و تصویرها شگفتی‌ها را به نمایش می‌گذارند و به شرح روش‌های لازم برای کسب مهارت در انجام بازی‌ها و سرگرمی‌ها می‌پردازند و سبب رشد و پرورش شناخت، حتی در کودکان خردسال می‌شوند.
کتاب‌هایی که شخصیت‌های آن به شیوه‌های کلیشه عمل نمی‌کنند و به بیان الگوهای رفتاری غیرقالبی می‌پردازند، به کودکان فرصت می‌دهند با الگوهای ذهنی خود برخورد کنند. زندگی نامه‌ها و همچنین برخی داستان‌های واقع گرا به کودکان و نوجوانان کمک می‌کنند تا دریابند که دشواری‌ها تنها در زندگی آنها وجود ندارد و انسان‌های دیگر نیز با همین دشواری‌ها یا دشواری‌های بزرگ‌تر دست و پنجه نرم کرده‌اند. با خواندن این کتاب‌ها کودکان و نوجوانان دچار آسیب‌های روانی به نوعی درمان می‌شوند و می‌توانند خود را از زیر بار فشارهای عاطفی بیرون بکشند.
ادبیات در رشد و پرورش و نیز گسترش دامنه تخیل نقش بنیادین دارد. با الهام از کتاب‌هاست که کودکان به نوشتن یا بازگو کردن قصه‌هایی ساخته و پرداخته ذهن خود و اجرای نمایش تشویق می‌شوند.

ادبیات، کودکان را به دنیای روابط انسانی رهنمون می‌کند

به باور روان شناسان، کودکان سه تا ۱۰ ساله آمادگی فراوانی برای پذیرش هنر دارند. از این رو ادبیات، کودکان را هم به دنیای روابط انسانی رهنمون می‌کند و هم حساسیت آنها را به هنر و زیبایی افزایش می‌دهد.
کتاب می‌تواند کودک را به سوی واقعیت و فراتر از آن براند و در غنی کردن روح و روان خوانندگان خود و آشکار کردن نیاز آنها نقش اساسی دارد. آثار ژرف ادبیات در کودکان در بزرگسالی آشکار می‌شود.

کتاب به کودکان فرصت می‌دهد با شخصیت‌هایی به سن و سال خودشان همذات‌پنداری کنند. کودکان دوست دارند درباره کسانی بخوانند که می‌توانند آنها را درک کنند و از این راه به خود باوری می‌رسند.

کتاب با گسترش علاقه‌های کودکان، فراهم کردن امکان تجربه ماجراهای جدید و نیز نمایش شیوه‌های نگرش متفاوت و برخورد با کشمکش‌ها و درگیری‌های زندگی خود آنها، افق دید کودکان را گسترش می‌دهد. داستان‌های ورزشی، پررمز و راز و طنزآمیز، گریزگاه‌هایی لذت‌بخش برای کودکان و نوجوانان‌اند.

کتاب با کمک به گسترش افق دید کودکان و نوجوانان، شناخت دیگران و محیط اطراف، بینش آنها را انسانی و همه‌جانبه می‌کند. کودکان با خواندن کتاب‌های خوب کتاب به نیکی در جایگاه نیاز و قانون باور پیدا می‌کنند. در نتیجه هرگز بدبین و مردد نخواهند شد، بلکه به رویارویی با پدیده‌های منفی خواهند پرداخت. نگرش منطقی به زندگی، به آنها هماهنگی درونی می‌بخشد. سرانجام آنکه می‌توان گفت کتاب به شیوه‌های مختلف در رشد زبانی، عاطفی، شخصیتی و اجتماعی کودکان تاثیرگذار است.