گروه اجتماعی/ فرزانه اسدزاده: سخت گیرانه‌هایی از جنس ازدواج چنان اوضاع را به هم پیچیده که از یک طرف باید نگران آینده نامعلوم زندگی باشید و از طرفی بالا رفتن سن ازدواج و محدودیت در انتخاب و… اما در این بین کسانی هم هستند که دلایل و کمبودهای دیگر در ازدواجشان گره انداخته است. پدیده‌ای که می‌توان از آن سوختن در آتش دیگری یاد کرد.

جایگاه تاثیر گذار خانواده در ازدواج

با گذشت زمان و هر چه از دوران طلایی دبیرستان دورتر می‌شود دیگر همان تک‌وتوک خواستگارانی را که داشت، هم ندارد. آن‌هایی هم که می‌آمدند، تا از وضعیت خانواده‌اش مطلع می‌شدند، می‌رفتند و پشت‌‌سرشان را هم نگاه نمی‌کردند. تصمیم گرفت برای فرار از وضعیت خانوادگی و پوشاندن کمبودهایش، ادامه تحصیل بدهد. درس، نقطه اتکایش بود و با آن کاستی‌هایش را می‌پوشاند اما در دانشگاه هم ماجرای خواستگارها آزارش می‌داد. همه را رد می‌کرد؛ چون نمی‌خواست در آنجا هم همه از وضعیتش خبردار شوند. و امروز لقب نیلوفر در مرداب را با خود به یدک می کشد.

مورد دیگر را می‌توان از پسرهای جوان بررسی کرد؛ زمانی که در بین آفت اعتیاد پدر و برادرش رشد کرده و خود را به هر مصیبتی حفظ کرده است اما حالا او مانده و کوله باری از شایستگی‌ها و برازندگی‌ها و آینده‌ای تاریک برای انتخاب مناسب شریک زندگی…

دلایل تاخیر در ازدواج جوانان

هنگامی که صحبت از دلایل ازدواج نکردن جوانان می‌شود، برخی دلایل اقتصادی را در تمایل نداشتن جوانان به ازدواج، موثر می‌خوانند و برخی دیگر دلایل اجتماعی و تاثیرات فرهنگی و تغییر سبک زندگی را. دلایل بسیاری درباره تاخیر در ازدواج جوانان بیان می‌شود، اما آمارها نشان می‌دهد ۵/٣٣درصد آنان به‌دلیل وضع مالی نامناسبِ سرپرست خانواده خود ازدواج نمی‌کنند. جوانان به‌خصوص دخترانی که این موضوع را دلیلی برای ازدواج نکردنشان بیان می‌کنند وضعیت بد اقتصادی سرپرست خانواده و آشفتگی جو خانواده را از عمده دلایلشان برای عدم ازدواج بیان می‌کنند. با آنکه شرایط زمانی ما بسیار متفاوت از گذشته است، برخی دختران به‌دلیل شرایط خانوادگی‌شان مانند اعتیاد، معلولیت اعضای خانواده، پایین بودن موقعیت اجتماعی و اقتصادی، زندان و… ازدواج نمی‌کنند. طی تحقیقاتی که قبل از ازدواج انجام می‌گیرد، معلوم می‌شود در یکی از خانواده‌ها مشکلات رفتاری نابهنجاری وجود دارد؛ به‌طور مثال برادر پسر یا دختر، بزهکار یا معتاد است یا به فرض پدر دختر در زندان به‌سر می‌برد. در این مواقع به‌طور معمول خواستگارها دچار تردید می‌شوند که آیا این وصلت درست است یا نه؟

در حالی که این نگرانی اصلا نابجا نیست و طبیعی است که باید به ناسالم بودن الگوهای تربیتی شک کرد؛ چون برداشت انسان‌ها از چنین خانواده‌هایی، این است که قادر به تربیت فرزندشان نبوده‌اند. در این حالت خواستگاران به این فکر می‌کنند که اختلالات تربیتی ممکن است در عروس آینده نیز وجود داشته باشد که هنوز بروز نکرده است، اما اگر از نظر علمی و روان‌شناختی به این موضوع نگاه کنیم، لزوما نباید اشتباه یک فرد از خانواده را به همه نسبت داد. عده‌ای گرفتار با این مشکل که لزوما هم دختر نیستند، آنها یا ازدواج نمی‌کنند و یا با شرایط نامناسب و گاها تن دادن به هر شرایطی ازدواج می‌کنند.


ازدواجِ واکنشی ممنوع و راهکار

ازدواج‌های واکنشی به ازدواج‌هایی گفته می‌شود که فرد برای فرار از محیط خانه و خانواده تن به ازدواج می‌دهد، اما در ازدواج کنشی، فرد با تمایل قلبی و انتخاب درست، اقدام به این امر می‌کند. باید در ازدواج صادق باشید و مشکل‌ها را بیان کنید، اما تنها برای خانواده درجه یک همسر و همسر آینده‌تان. لزومی‌ ندارد همه فامیل از مشکل خبردار شوند.

هر خانواده‌ای با وجود نقاط مثبتش، کمبودها و کاستی‌هایی هم دارد. ممکن است هنگامی که فرد ازدواج می‌کند زندگی را در شرایطی آغاز می‌کند که معمولا پایین‌تر از سطح و کیفیت خانواده‌ی کنونیش است. برخی از زنان و مردان پس از ازدواج چیزهایی که در خانواده‌ی پیشین (یعنی در کنار پدر و مادر) نداشته‌اند را از همسرشان می‌خواهند چنین رفتاری نادرست است. هر خانواده‌ای دارای کمبودها و کاستی‌هایی است که برای جبران آن‌ها تلاش هر دو فرد نیاز است پس فشار آوردن به طرف مقابل برای رسیدن به آرزوها، رفتاری غیرمنطقی است.

کارشناسان امر توصیه می‌کنند اگر فرزند طلاق هستید یا یکی از اعضای خانواده‌تان معتاد یا بزهکار است، بهتر است به‌طور شفاف با خواستگارتان در این‌باره صحبت کنید. گفت‌و‌گو در این زمینه سبب می‌شود تا بهتر درک شوید. همچنین  به طرف مقابلتان اطمینان بدهید که شخصیت شما متفاوت از فضای حاکم بر خانواده‌تان است‌. ازسویی باید خودتان را توانمند کنید تا برچسب همانند به شما نخورد. با کسی ازدواج کنید که معیارها و شرایط مناسبتان را داشته باشد و با شرایط شما کنار بیاید. و اگر کسی را با معیارهایتان نیافتید عجله و شتاب نکنید. برخی از مردم با کسانی ازدواج می‌کنند که هیچ کدام از معیارهایشان را ندارند و در پاسخ می‌گویند که سن ازدواجشان در حال گذشتن بوده است. اما آیا این ازدواج موفق خواهد بود؟ نه. چنین ازدواجی موفق نیست چون به دلیل این‌که فردی را بدون در نظر گرفتن معیارها و شرایط و برای فرار از افزایش سن و یا شرایط خانوادگی‌اش، انتخاب کرده‌اند دچار کشمکش و جدایی می‌شوند.

و نهایتا اینکه توصیه می‌شود توانایی‌های فردی خودتان را افزایش دهید، به دنبال وجهه اجتماعی مثبتی برای خود در جامعه باشید و در یک کلام شخصیتی قوی و جدا از خانواده برای خود ترسیم کنید. از طرفی خانواده ها هم باید نگاه و دیدشان را تغییردهند. سفارش‌ها و مثال‌های بسیاری داریم که نشان می‌دهد در امر ازدواج، خانواده مهم است اما می‌توان با مشاوره و تمهیداتی، حق ازدواج را به این گروه از دختران داد، زیرا آن‌ها هیچ نقشی در شرایط‌ به‌وجود‌آمده نداشته‌اند.