گروه گزارش: زمان قانونی تبلیغات شورای شهر در حالی آغاز شده است که از ماه‌ها قبل نامزدهای این کرسی‌ها در مناسبت‌های مختلف و با طرق مختلف نام و عکس خود را به عنوان کاندیدای آتی مطرح کرده‌اند. با شروع زمان تبلیغات، اما نامزدها وارد فاز نهایی و اصلی خود شده‌اند. با این که هنوز هم نام «انتخابات» برای بسیاری از ما یادآور شهری پر از کاغذ، پوستر و بنرهای تبلیغاتی است که با نزدیک شدن به روز رأی گیری بر حجم آن افزوده می‌شود، اما خوشبختانه به لطف وجود ابزارهای تبلیغاتی جدید همچون فضای مجازی و… امسال کمتر شاهد «میوه‌های کاغذی» شهرمان هستیم. هر چند که حجم موجود برای دوسه روز اول هم بیانگر کوتاه نیامدن برخی از کاندیداها از موضع تبلیغات کاغذی نشان از تغییر روند در روزهای آخر فرصت تبلیغاتی دارد.

هزینه های میلیاردی فقط برای بنرها

قدم زدن در سطح کلانشهری همچون تبریز، نشان می‌دهد که با وجود ابزارهای مختلف تبلیغاتی، متاسفانه همچنان کاغذ و بنر حرف اول را می‌زنند. عده‌ای گویا روی چند درصد بی‌سواد شهر حساب باز کرده‌اند که تنها به عکس رای می‌دهند و کمافی سابق اقدام به نصب پوستر و بنر کرده‌اند. روش‌هایی که در نگاه کارشناسانه در برابر تبلیغات فضای مجازی بازخورد آنچنانی هم ندارد. و در مقابل هزینه‌هایی در پی دارد که در سطح کلان باور نکردنی است.

در یک حساب سرانگشتی برای چاپ و نصب بنر در سطح شهر تبریز اگر چنانچه حداقل هزینه یک بنر را ۱۰۰ هزار تومن در نظر بگیریم و هر کاندید بخواهد ۱۰ بنر در سطح شهر نصب کند باید حداقل یک میلیون تومن تنها برای چاپ بنر- بدون هزینه های اجاره مکان نصب، هزینه های اجاره‌ی داربست و نصاب- پرداخت کند. حالا اگر در نظر بگیریم که ۳۰۰ نفر از  ۴۶۳ نفر کاندیدای شهر تبریز بخواهد به چاپ بنر اقدام کند قریب به ۳۰۰میلیون تومن تنها هزینه بنرهایی خواهد بود که عمر مفیدشان تنها چند روز است. این اعداد و ارقام حداقلی‌های موجود برای تنها یک روش بصری در شهر تبریز را در نظر می گیرد. چنانچه بخواهیم این داستان را به کل کشور بسط دهیم اعدادی میلیاردی به دست می آید که واقعا تامل برانگیز خواهد بود!!!

یکی دیگر از روش‌های پر استفاده برای نامزدها استفاده از کاغذ برای تبلیغات است. در چند روز آینده کم کم چاپ پوستر، تراکت، کارت ویزیت، بروشور به روزهای اوج خود می‌رسد. غافل از اینکه طبق برآورد کارشناسان به ازای تولید هر تن کاغذ حدود ۱۷ اصله درخت تنومند باید قطع شود. حال خودتان قضاوت کنید که برای انتخابات پیش رو معادل چند درخت تنومند باید برای تبلیغات نامزدهای انتخابات قطع شود!

انتخاب روش هایی به مراتب پُر بازده

یکی از عایدی‌های کرونا ویروس استفاده از فضای مجازی در امورات مختلف بود. بنابراین تاثیرگذاری و سرعت امور در فضای مجازی بر هیچ کس پوشیده نیست. در این فضا هیچ رفتار و اعمالی از چشم رصدکنندگان به دور نیست و خبرها بصورت آنلاین لحظه به لحظه در حال مخابره شدن هستند. از طرفی در تبلیغات کاغذی، این کاغذها معمولا در سطح شهر رها می‌شوند و تنها چند نفر آنها را می‌بینند و افراد بیشتر درگیر عکس کاندیدا می‌شوند ولی فضای مجازی این فرصت را فراهم می‌کند که مخاطب فرصت مناسب برای مطالعه برنامه‌های کاندیداها داشته باشد.

این در حالیست که بررسی آمارهای منتشره از وزارت ارتباطات تاکید می‌کند که میزان دسترسی به اینترنت بیش از سه‌چهارم مردم ایران را در بر می‌گیرد و تقریبا هیچ ابزار دیگری قابل رقابت با اینترنت نیست. افزون بر این شرکت‌های تلفن همراه اعلام می‌کنند که مجموعه مشترکان آنها بیشتر از جمعیت ایران است. بنابراین در شرایط حاضر تلفن همراه و اینترنت می‌تواند ابزار موثری برای تبلیغ و ابزار جایگزین بسیار مناسب برای کاغذ و پوستر باشد که خوشبختانه شواهد حاکی از به کار گیری این ظرفیت در انتخابات پیش رو است.

هزینه هایی که باید میزان و منابع مشخص داشته باشند

هزینه‌های بی حد و حساب تبلیغات برخی از نامزدها این سوال را در ذهن تداعی می‌کند که محل تامین این هزینه‌ها از کجاست؟ آیا تا این حد سرمایه گذاری برای کاری همچون نمایندگی مردم در شورای شهر می‌تواند سود آور باشد! مگر درآمد یک نماینده‌ی شورای شهر چقدر است که این چنین چوب تاراج بر منابع طبیعی و چهره‌ی شهر و… می زنند؟ به نظر می رسد شفاف شدن منابع مالی تبلیغات کاندیداها عاملی اثرگذار بر کاهش روش‌های ناصحیح تبلیغات و مهم تر از همه مصرف کاغذ است. قانون شفافیت ‌هزینه‌های انتخاباتی که توسط نمایندگان مجلس به تصویب رسیده در این دوره به صورت مختصر به اجرا در خواهد آمد. امید است که انتخابات امسال پلی برای وزارت کشور و شورای نگهبان باشد تا از نامزدها بخواهند که به طور شفاف منابع مالی خود برای تبلیغ را اعلام کنند تا روشن شود که هزینه تبلیغات از چه محل‌هایی تأمین می‌شود. در این صورت مشخص می‌شود که آیا کاندیداها به خاطر باج‌هایی که به صاحبان ثروت می‌دهند این تبلیغات را می‌کنند یا از اندوخته‌های خود و کمک‌های داوطلبانه!

رای به افکار یا ژست های اجتماعی

از طرفی نباید فراموش کنیم که نوع تبلیغات کاندیداها نشان‌دهنده نوع نگرش آنها نیز است و حتی این موضوع می‌تواند شاخصی برای مردم باشد؛ کاندیداهایی که کمتر از اپلیکیشن‌ها و کلیپ‌های موثر و جذاب استفاده می‌کند و از فضای اینستاگرام و شبکه‌های اجتماعی و وب‌سایت‌ها دور هستند، نشان می‌دهد که تسلط به ابزارهای روز جامعه ندارد و نمی‌توانند مشکلات شهر و کشور را هم به‌خوبی رصد کرده و به دنبال حل و فصل آنها باشند. هرچند این تنها معیار انتخاب نیست ولی می تواند جزو موارد تاثیر گذار باشد.

حالا کشور و شهرمان مهیای برگزاری انتخابات می‌شود. به نظر می رسد در این سال ها مردم به آن حد از بلوغ فکری و سیاسی  و تجربه رسیده اند که به افکار رای دهند نه ژست های انتخاباتی!/ فرزانه اسدزاده