گروه جامعه: نخستین روز از آخرین ماه سال قمری، سالروز پیوندی آسمانی است. پیوند یار نبی با یاس نبی. پیوندی که دیگر هیچ گاه مانند آن در تاریخ تکرار نشد. به سبب این رویداد تاریخی هفته‌ی پیش رو هفته‌ی ازدواج نام گذاری شده است. خانواده‌ها و جوانان برای خوش یمن بودن تاریخ ازدواجشان این روزها را تاریخ ثبت پیوندشان انتخاب می کنند بی آنکه کمتر تاملی در زندگی این بزرگواران داشته باشند. هر چند در نگاه کلی بعد از شیوع کرونا ازدواج و مشتقاتش به شکل چشم گیری ساده برگزار می شود اما همچنان جای خالی ازدواج ساده سبب ترس عده ای جوان از تشکیل زندگی شده است. چرا که ازدواج ساده ابتدا باید در اندیشه و با کم کردن سطح توقعات طرفین شکل بگیرد.

زبان قانون؛ زبان زندگی

 پیشترها ازدواج و خواستگاری ها حال و هوایی دیگر داشت. بزرگترهای فامیل دور هم جمع می شدند و برای مسائل خاص زوج ها تصمیم می گرفتند و الحق و الانصاف حرفهای رد و بدل شده در این مجالس حکم سند را داشت. صحبت از کی داده و کی گرفته مهریه بود که اتفاقا دوطرف به زبان خوش هم می‌دادند و هم می‌گرفتند، چون پای همه این حرف‌ها، تعهد یک فامیل بود. اما حالا که جوان‌ها خودشان می‌برند و می‌دوزند و برای پوشیدنش خانواده‌هایشان را خبردار می‌کنند، همه چیز فرق کرده است؛ توافق‌ها خیلی راحت‌تر و بیشتر شده، اما بی‌دوام. مهریه را هم نمی‌دهند و هم می‌گیرند، البته به زور چماق قانون! هزار و یک شرط و شروط گذاشته می‌شود و دریغ از وفا به عهد!! چون قرار است پای همه این حرف‌ها، فقط تعهد ماده و تبصره‌های قانونی باشد. قانون هم که فقط زبان سند و مدرک می‌شناسد و بس!

زوج های اسیر در بند تجملات

هر چند که امروز هم هستند خانواده هایی در همین شهر خودمان تبریز که اصالت خود را به نمایش می گذارند و جوان هایشان را برای ازدواج های آسان تشویق می کنند اما به راستی که دیگر کمتر بوی ازدواج آسان به مشام می رسد؛ ازدواج هایی که در کمال سهل گیری برای زوج ها انجام می شد. نه فشاری برای عروسی آنچنانی بود و نه سرکوفتی برای جهیزیه ی دهن پر کن که به جرات می توان گفت ۶۰ درصد وسیله های آن را اشیاء لوکس غیرضروری تشکیل می دهد. این وسط هم که معلوم نیست دقیقا مشکل از کجاست. و اسیر یک سری تشریفات شده اند که همدیگر را مقصر معرفی می کنند.

سقف آرزوی دختر و پسرهای امروز ما را خریدها و تالار آنچنانی، کیک چندطبقه و آتلیه های مصنوعی-که اثری از اصالت این کار که ثبت خاطره است، به چشم  نمی خورد- جهیزیه های شیک کم مصرف و … تشکیل می دهد. تازه بعد از گذراندن دوران نامزدی است که می فهمند زندگی فقط به این چیزها محدود نبود. حالا با زیر یک سقف رفتن باید تاوان ریخت و پاش هایشان را بدهند. تازه یادشان می افتد که ماشینی که زیر پایشان بود بابت خرید سرویس طلا فروخته اند، قسط جهیزیه ای که پدر و مادر به زحمت تهیه کرده اند پرداخت نشده و آن وسایل با گذشت دوسال از شروع زندگی بدون استفاده و راکد مانده اند و فقط زوج ها زحمت نگهبانی آن را می کشند.  بندهای تجملات تشکیل زندگی مشترک در کمتر از سه سال از زندگی زوج ها باز می شود و تازه به خود می آیند و متوجه اشتباهات خود می شوند. حالا آنها مانده اند و یک سری تجربه…تجاربی که یا سبب از هم پاشیدن زندگی است یا در خوشبینانه ترین حالت سبب دلخوری از هم…

قانون تسهیل ازدواج جوانان دقیقا چه زمانی اجرا می‌شود؟  

اینکه بگوییم تجمل و تشریفات به تنهایی مانع ازدواج آسان است بی انصافی است! چرا که شش مانع بزرگ بر سر راه ازدواج آسان جوانان وجود دارد: طلاق های روبه افزایش، تربیت های ناقص خانوادگی که باعث شده جوانان در سنین لازم آماده ی ازدواج نشده باشند، از بین رفتن نگاه مقدس (معنوی) به ازدواج، ملاک های غیر منطقی همسر، مهریه های سنگین و تشریفات و تجملات در جهیزیه و عقد و عروسی تنها یک بخش آن را تشکیل می دهد. اما بحث مالی و داشتن حداقل امکانات لازم برای تشکیل یک زندگی آبرومندانه شاید خواست اکثر زوج های جامعه امروز ما باشد که از آن محرومند. هر چند در این راستا در سال ۸۴ قانونی هم تصویب شد اما بیشتر مفاد آن همچنان در حال خاک خوردن است. بر اساس ماده یک قانون تسهیل ازدواج جوانان، دولت موظف شده تا به منظور توانمندسازی جوانان برای تسهیل در تشکیل خانواده، صندوق اندوخته جوانان را ایجاد کند. اما با گذشت حدود ۱۵ سال از تصویب این قانون هنوز هم مشخص نیست که اساسنامه این صندوق در چه سالی قرار است تدوین و نهایی شود؟

در این قانون به موارد دیگری چون پرداخت ودیعه وام مسکن به جوانان و مسکن موقت برای زوج‌های جوان اشاره شده؛ دولت مکلف است با استفاده از امکانات وزارت مسکن و شهرسازی و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و استفاده از زمین‌های دولتی یا زمین‌های اهدایی خیرین، واحدهای ساختمانی با نام «مسکن موقت»  احداث و آن‌ها را با اجاره مناسب در اختیار زوج‌های جوان قرار دهد. در این ماده تصریح شده است که مدت استفاده هر زوج از این واحد‌ها حداکثر ۳ سال است. اما آن طور که مشاهده می‌شود هنوز هم مسکن یکی از مهم‌ترین دغدغه های زوج‌های جوان برای ازدواج به شمار می‌رود./ فرزانه اسدزاده