گروه گزارش: رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با اشاره به همجواری استان با دریاچه ارومیه که موجب استحصال محصولات متنوع و زیادی در این حوضه می‌شد و این روند خطر کاهش آب و در ادامه امکان کاهش تولید محصولات کشاورزی را به دنبال داشت، گفت: کلیه دستگاه‌های دولتی عضو ستاد احیای دریاچه ارومیه از جمله جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی کل برنامه‌های مربوط به بهینه سازی مصرف آب کشاورزی را در اولویت برنامه های خود قرار داده و اقداماتی از قبیل جلوگیری از هدر رفت آب در مسیر انتقال، استفاده از روش‌های نوین آبیاری و کشت محصولات کم‌آب‌بر را انجام داده است.

 مهندس اکبر فتحی تاکید کرد: اگر اقدامات صورت گرفته در ستاد احیای دریاچه ارومیه انجام نمی‌شد، حیات در این منطقه کامل از بین رفته بود و هیچ محصول کشاورزی در این حوضه امکان تولید نداشت.

رئیس سازمان جهادکشاورزی استان به اقدامات زیرساختی و جایگزینی تولید محصولات با مصرف کمتر آب اشاره کرد وگفت: پروژه های بزرگ و مطلوبی در این رابطه ازمحل اعتبارات دریاچه ارومیه اجرا، تکمیل و به بهره برداری رسیده و این روند ادامه خواهد داشت.

وی افزود: علاوه بر اقدامات زیرساختی مثل ایجاد و اصلاح سیستمها و کانالهای آبیاری و بهسازی قنوات، اقدامات نرم افزاری در راستای اصلاح الگوی کشت برای استفاده مطلوب از آب در استان در این مدت انجام شده است که به عنوان مثال می توان به جایگزینی محصولات مثل کلزا و کینوا که جدیداً وارد ادبیات کشاورزی استان شده، با محصولاتی با مصرف آب بیشتر مثل پیاز و یونجه اشاره کرد.

مهندس فتحی با اشاره به کشت نشایی برخی محصولات مثل پیاز در این حوضه گفت: در این کشت حداقل ۴ مرحله از آبیاری محصول حذف می‌شود که برای کشت محصولات ضروری و پرمصرف مناسب است که با استقبال کشاورزان همراه شده است.

وی در ارتباط با توسعه گلخانه ها با رویکرد اصلاح الگوی کشت و کاهش مصرف آب افزود: تا سال ۱۳۹۲ حدود ۵۶ هکتار گلخانه در استان وجود داشت که در حال حاضر این مقدار به ۳۲۰ هکتار افزایش یافته و حدود ۲۸۰ هکتار در دست ساخت بوده و پیش بینی می شود تا انتهای سال به مرحله بهره برداری برسد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان در خصوص اقدامات انجام شده در زمینه بهینه سازی مصرف آب کشاورزی گفت: منابع آبی استان از دو بخش آب های زیر زمینی و سطحی تامین می شود که عمده اقدامات سازمان جهاد کشاورزی جلوگیری از هدر رفت آب در مسیر انتقال و کاهش مصرف آب کشاورزی با استفاده از روش های نوین آبیاری و کشت محصولات کم آب بر است.

مهندس فتحی در تشریح اقدامات گفت: سازمان جهاد کشاورزی برای جلوگیری از هدر رفت آب در مسیر انتقال از روش لاینینگ کانال ها یا بهسازی کانال های آبیاری استفاده می کند که با همکاری شرکت آب منطقه ای استان تحت عنوان شبکه های آبیاری یک و دو و سازمان جهاد کشاورزی با عنوان شبکه های آبیاری سه و چهار که از سال ۱۳۹۶ حدود ۱۳۳ کیلومتر با اعتباری بالغ بر ۵۲ میلیارد تومان در حال اجرا می باشد.

وی افزود: ایجاد شبکه های آبیاری فرعی سه و چهار و زهکشی در پایاب سدهای استان از سال ۱۳۹۶ تا پایان سال ۱۳۹۹ در حدود ۱۶ هزار هکتار با اعتبار ۲۵۶ میلیارد تومان اجرا شده است که تا سال ۱۳۹۲ کل شبکه های آبیاری استان حدود ۴۰ هزار هکتار بود.

وی با اشاره به اعتبارات اختصاص یافته از محل رودخانه های غرب و شمالغرب در شهرستان های جلفا، خداآفرین، ورزقان و مرند گفت: علاوه بر ۱۶ هزار هکتار اشاره شده در پروژه های اشاره شده در کل استان، حدود ۱۹ هزار و ۸۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی این شهرستان ها تحت پوشش شبکه های آبیاری قرار گرفته است که انقلابی در زمینه شبکه های آبیاری در این شهرستان های مرزی می باشد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان با بیان اینکه استفاده از روشهای سنتی آبیاری در مزرعه، باعث هدر رفت آب می شود گفت: برای استفاده بهینه از آب، روشهای مدرن آبیاری که همان آبیاری تحت فشار می باشد به کار گرفته شده است که شامل آبیاری قطره ای، بارانی ، تیپ و جالیزی است که در طول ۴ سال گذشته حدود ۱۴ هزار ۳۲۸ هکتار در کل استان با اعتبار ۱۵۵ میلیارد تومان تنها برای آبیاری قطره ای و بارانی اجرا شده است.

وی لوله گذاری پایاب چاه ها و انتقال آب از طریق لوله را یکی دیگر از روشهای بهینه سازی مصرف آب در حوضه دریاچه ارومیه عنوان کرد و گفت: با شروع این فرآیند از سال ۱۳۹۳ حدود ۲۸۵ کیلومتر لوله گذاری انجام شده است.

مهندس فتحی بهسازی قنوات را یکی از مهم ترین پروژه های آبیاری در راستای بهینه سازی مصرف آب کشاورزی قلمداد کرد و گفت: از سال ۱۳۹۶ تا پایان سال ۱۳۹۹ برای استفاده از آب این قنوات برای کشاورزی، لایروبی و مرمت آنها در دستور کار قرار گرفت که تاکنون تعداد ۲۵۱ رشته قنات با اعتبار بالغ بر ۱۵ میلیارد تومان بهسازی و لایروبی انجام شده است و در اختیار بهره برداران بخش کشاورزی قرار گرفته است.

وی وسعت کل آبیاری تحت فشار اجرا شده در استان آذربایجان شرقی را تا پایان سال ۹۹ در حدود ۷۸ هزار و ۴۴۰ هکتار بیان کرد.