گروه گزارش: میوه های خوش آب و رنگ تابستانی دل هر رهگذر را می برد. تنوع میوه در این فصل بیش از هر مواد خوراکی دیگری به چشم می آید. هر چند که به لطف وجود انواع روش های نگهداری تهیه هر نوع میوه در هر فصلی از سال ممکن به نظر می رسد در این بین مسئله ای که مطرح است مصرف هر میوه در همان فصل سال مستلزم پرداخت قیمت های چندبرابری نیست. اما به لطف قیمت های سرسام آور این بازار مصرف هر نوع میوه در هر فصل سال را به یک کالای نسبتا لوکس تبدیل کرده است که از توان مصرف هر خانواری خارج است و گاها فصل تمام می شود و آرزوی خرید این میوه ها در دل عده‌ی زیادی باقی می ماند…

تورم بالا در بازار میوه

هرچند خشک سالی و سرمازدگی، بین ۲۰ تا ۱۰۰ درصد از محصولات باغی استان را از بین برده، تا دلتان بخواهد میوه چه تابستانی و چه غیرتابستانی در بازار فراوان است، اما همان طور که مطرح شد، گران است. آن طور که مرکز آمار اعلام کرده، نرخ تورم نقطه‌ای خرداد برای گروه عمده خوراکی ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات ۳/۶۲ درصد است. یعنی شما برای خرید یک بسته کالای مشخص در خرداد ۱۴۰۰ باید ۶۲/۳ درصد بیشتر نسبت به خرداد ۹۹  هزینه کنید. در جزئیات این گزارش آمده است که نرخ تورم نقطه به نقطه میوه و خشکبار برای خانواده‌های شهری در کشور ۲/۵۷ درصد بوده است. اما بررسی ما درباره ۲۰ قلم از میوه‌های فصلی و پرطرفدار‌های غیرفصلی نشان می‌دهد که گرانی بازار میوه از نرخ تورم مواد خوراکی و همچنین نرخ تورم اعلام شده برای میوه و خشکبار نیز بیشتر شده و در این اقلام به حدود ۷۰ درصد رسیده است. به عبارتی تورم میوه‌ها بیشتر از میانگین کشوری است.

یک سبد شامل یک کیلو از هر نوع میوه با کیفیت مناسب و برای میوه‌هایی مثل طالبی، خربزه و هندوانه در اندازه کوچک به طور متوسط حدود ۵۰۰ هزار تومان قیمت می‌خورد. همین سبد در سال گذشته ۳۰۰ هزار تومان بوده است. این یعنی شما برای خرید این اقلام در سال جاری باید ۷۰ درصد بیشتر هزینه کنید.

تاثیر مناطق در عرضه ی نوع میوه ها

تبعیض مناطق مختلف شهری در همه‌ی موارد به چشم می خورد از زیباسازی شهری گرفته تا نوع عرضه ی کالا هایی مانند میوه….رنگ و روی میوه در مناطق مختلف شهر متفاوت است. با نزدیک شدن به منطقه‌های برخوردار، میوه‌ها تازه‌تر و باکیفیت‌تر می‌شوند و به تناسب، قیمتشان نیز بیشتر می‌شود، اما اگر خلاف این مسیر را بروید، مغازه‌های میوه فروشی نیز خالی‌تر و بی رنگ وروتر می‌شوند. تقریبا در این مناطق، نوبرانه‌ها از سبد میوه حذف شده اند یا اگر باشند، کیفیت خوبی ندارند. گاهی قیمت میوه در این محله‌ها به یک سوم بازار هم می‌رسد؛ به عنوان مثال آلبالو و شلیل و هلو تا ۱۴ هزار تومان و هندوانه تا ۳ هزار تومان پیدا می‌شود، اما کیفیتشان از یک سوم قیمت هم کمتر است.

شنیده‌ها و دیده هایمان نشان می‌دهد که افزایش قیمت میوه و کاهش قدرت خرید مردم، باعث شده است بیشتر خرید‌ها به صورت دانه‌ای باشد. این نکته را میوه فروشان مناطق مختلف شهر تبریز می‌گویند: یکی از میوه فروشان قدیمی در محله نصف راه همان طور که یک چشمش به تلویزیون نصب شده روی دیوار مغازه است و چشم دیگرش به ترازو، در پاسخ ما که می‌پرسیم آیا می‌شود چند دانه از هر میوه برداریم، می‌گوید: فقط شما دانه‌ای خرید نمی‌کنید. الان از یک طرف کرونا باعث شده است میزان مهمانی‌ها کم شود و از طرف دیگر با این قیمت‌ها دیگر خیلی‌ها نمی‌توانند کیلویی خرید کنند. خیلی از قدیمی‌های محله که قبلا کیلوکیلو میوه می‌خریدند، حالا چند قلم خریدشان به دوسه کیلو هم نمی‌رسد؛ شما که دیگر جوان هستید.

میوه فروش دیگری در چهارراه مارالان در این باره می‌گوید: منطقه ما که خوب است، حاشیه شهر همان میوه‌های کم کیفیت را هم دانه‌ای می‌برند. مردم از میوه خوردن افتاده اند. اگر میانگین قیمت میوه خوب را ۳۰ و خورده‌ای هزار تومان درنظر بگیریم، قیمت ۳ کیلو میوه نزدیک به ۱۰۰ هزار تومان می‌شود که آن هم خوراک چند روز یک خانواده است.

یکی از میوه فروش‌های حوالی میدان ساعت نیز با اشاره به اینکه در این منطقه همیشه میوه‌ها به صورت سبدی و چندکیلویی فروش می‌رفت، از کاهش خرید مردم و افزایش خرید‌های جزئی خبر می‌دهد.

این فروشنده ادامه می دهد: گلابی کیلو ۵۰ هزار تومن و موز کیلویی بالای ۷۰ هزار تومن توان خرید های آنچنانی را از مردم گرفته و مردم به مصرف دانه ای روی آورده اند.

کاهش تقاضای میوه 

تهیه میوه از جمله خوراکی‌هایی بوده که برای قشر متوسط و متوسط به پایین آنچنان که باید اولویت دار محسوب نمی شود با این اوضاع قیمت هاهم که جایگاه کم خود را در سبد غذایی خانوارها به کل از دست داده است. کم شدن قدرت خرید مردم در کنار کاهش تولید برخی میوه‌های فصل، موجب کاهش تقاضا برای میوه شده است. اگر تقاضا مثل سال‌های قبل بود، شاید قیمت‌ها بیشتر از این هم افزایش می‌یافت. این روزها بازار میوه از تعادل قیمتی خارج شده و نسبت عرضه و تقاضا بهم خورده است. به نظر می رسد سازمان های نظارتی باید وارد میدان شوند و افسار پر شتاب قیمت میوه را از دست دلالان بگیرند و کنترل کنند تا بیش از این سلامت مصرف کننده از قیمت بالای میوه ها تهدید نشود.

عرضه مستقیم میوه به مصرف کننده بدون دخالت دلالان و ایجاد بازارچه های محله توسط شهرداری ها راهکار مناسبی است که می تواند تا حدودی تب افزایش قیمت میوه را فروکش کند تا مردم عادی نیز بتوانند از نعمتهایی داخلی که نه به واردات ارتباطی دارد و نه ارز خاصی می خواهد، بهره مند شوند!/ فرزانه اسدزاده