• امروز : دوشنبه, ۷ خرداد , ۱۴۰۳
  • برابر با : Monday - 27 May - 2024
1
بررسی یک سرگرمی مضرّ در خبر صبح که این روزها به تفریح تبدیل شده است؛

بازیـچۀ قلـیان نشویم!

  • کد خبر : 4789
  • 18 آبان 1398 - 10:50
بازیـچۀ قلـیان نشویم!

خبر صبح/ گروه جامعه: اگر بدانید یکی از اعضای خانواده‌تان که خیلی هم رویش حساب می‌کردید، قلیان می‌کشد چه حسی پیدا می‌کنید؟ خودتان چطور؛ اگر برای فامیل و آشنا و شهر، شخصیت مهمی هستید و قلیان می‌کشید، فکر می‌کنید بقیه دربارۀ شما چه فکری می‌کنند؟ این روزها جدای از جوانان، نوجوانان و خانم‌هایی که دست […]

خبر صبح/ گروه جامعه: اگر بدانید یکی از اعضای خانواده‌تان که خیلی هم رویش حساب می‌کردید، قلیان می‌کشد چه حسی پیدا می‌کنید؟ خودتان چطور؛ اگر برای فامیل و آشنا و شهر، شخصیت مهمی هستید و قلیان می‌کشید، فکر می‌کنید بقیه دربارۀ شما چه فکری می‌کنند؟ این روزها جدای از جوانان، نوجوانان و خانم‌هایی که دست به قلیان شده‌اند، علاقه‌مندان دیگری نیز ازجمله آدم‌های مشهور، به مصرف کنندگان این مادۀ مخدر اضافه شده‌اند و استعمال قلیان ازسوی آن‌ها تبلیغ قلیان هم محسوب می‌شود. کشیدن قلیان در جامعۀ ما جرم نیست و این پدیده حالا به جدی‌ترین و دم‌دست‌ترین تفریح مردم تبدیل شده‌ است. نگاهی به وضعیت فعلی قلیان‌کشیدن در جامعه می‌اندازیم تا ببینیم چگونه درحال ترویج فرهنگ‌سازی برای این مادۀ مخدر هستیم.

داستان نفوذ یک مخدر

وقتی کریستف کلمب، کاشف بزرگ، به‌دنبال چند ماه تلاش در کنار جزیره‌ای که امروزه به «کوبا» شهرت دارد، لنگر انداخت، با جهانی جدید مواجه شد. آنان دیدند بومی‌ها لوله‌ای از برگ خشک گیاهی که به هم پیچیده است، در دست می‌گیرند، یک سرش را آتش می‌زنند و سر دیگر را می‌مکند و دود آن را با هوا استنشاق می‌کنند. این استنشاق دود، نوعی سستی و رخوت پدید می‌آورد و آدمی خستگی را احساس نمی‌کند. بدین‌ترتیب دریانوردان اسپانیایی، نخستین‌بار توتون را شناختند و به تقلید از بومیان، به کشیدن آن پرداختند. تاریخ دقیق اولین استفاده از قلیان در ایران مشخص نیست؛ با ‌این‌حال سیریل الگود می‌نویسد: «اولین‌بار ابوالفتح گیلانی متولد ١۵٨٨ پزشک ایرانی دربار اکبر اول، سطان مغول هند بود که دود تنباکو را از یک ظرف آب عبور داد تا آن را خالص‌تر و سرد کند و از این طریق قلیان که در شبه‌قاره به “حقه” معروف است را ابداع کرد».

 

 

این نشان می‌دهد قلیان‌کشیدن، پدیدۀ فعلی جامعۀ ما نیست. و سال‌ها از سوی اقشار مختلف جامعۀ ایرانی به‌عنوان وسیله‌ای برای تفنن و سرگرمی استفاده می‌شده است و در واقع از تاریخچۀ مصرف قلیان در ایران شواهد زیادی در دست است. قلیان به‌خاطر شکل و شمایلی که دارد، گاهی برای تزیین خانه‌ها خریداری می‌شود و وسوسۀ آزمایش آن، خانواده را به‌سمت کشیدن قلیان سوق می‌دهد.

آدم‌های مشهور و عشق قلیان

هرازگاهی خبرها یا تصاویری از افراد معروف با قلیان منتشر می‌شود که نشان می‌دهد انگار ورزشکار ‌بودن هم مانعی برای استفاده از این مخدر نیست. تا حالا شنیده‌اید که فوتبالیستی بگوید تفریح محبوبش تئاتر و نمایش است یا یک کتابخانه و آرشیو فیلم شخصی داشته باشد؟ چند‌درصد فوتبالیست‌های ایرانی ساز می‌زنند و چند‌ درصدشان دستی به قلم برده‌اند تا چیزی بنویسند؟ ممکن است کسی را به خاطر نیاورید، اما حتماً فیلم و عکس دست‌کم یکی دونفر را هنگام کشیدن قلیان دیده‌اید. بسیاری از جوانان و نوجوانان تحت‌تأثیر چهره‌های مشهور و به‌ویژه بازیکنان تیم‌های ورزشی پرطرفدار قرار دارند و تحقیقات، نقش این افراد را در جهت‌دهی افکار جوانان و نوجوانان تأیید می‌کند. در واقع رفتار به‌اصطلاح «ستاره‌ها» باعث ترغیب افراد به انتخاب نوع مشخصی از رفتار می‌شود.

 

قلیان؛ تفریح و بازیچه

صاحب‌نظران و کارشناسان اجتماعی که مصرف قلیان را یک ضد‌ارزش فراگیر می‌دانند، براین باورند که قلیان، شبیه بازی است و در‌ مصرف آن قبحی وجود ندارد و متأسفانه در ‌میان اقشار جامعه، زشتی ویژه‌ای در پدیدۀ قلیان مشاهده نمی‌شود؛ تا‌جایی‌که در‌صورت استفاده‌شدن از سوی زن‌ها و بچه‌ها بیشتر به تفریح و تمسخر شبیه است.
قلیان، انگیزۀ اصلی نیست. انگیزۀ اصلی از کشیدن قلیان، خوش‌گذراندن است که به‌تدریج جنبۀ اعتیاد پیدا می‌کند. روی‌آوردن به چنین خوش‌گذرانی‌هایی ناشی از بیکاری و بی‌مسئولیتی بیشتر افراد است. در قشر ضعیف برای تخلیۀ روانی استفاده می‌شود، چون تفریحی ارزان‌تر از قلیان پیدا نمی‌کنند و در قشر مرفه استفاده می‌شود، چون هیچ محدودیتی برای تفریحات مختلف وجود ندارد. کشیدن قلیان بین دختران و خانم‌ها بیشتر جنبۀ مُد دارد و برای این است که جلب توجه کنند. جدید ‌بودن این پدیده در شهرهای بزرگ برای دختران جذاب است، وگرنه جنبۀ زیبایی ندارد. گاهی دختران به گروه همسالان خود نگاه می‌کنند و می‌خواهند از محدودیت‌های جنسیتی دوری کنند و رفتارهای پسرانه را تقلید کنند.


سرگرمی خانوادگی

نکتۀ قابل‌ تأمل این است که در سال‌های اخیر، قلیان مصرف خانوادگی پیدا کرده است؛ یعنی بعضی از پدرها و مادرها همراه ‌با فرزندان جوان و نوجوان خود، در مکان‌های تفریحی و عمومی، قلیان می‌شکند. به‌گفتۀ کارشناسان، خانوادگی‌شدن قلیان باعث از ‌بین ‌رفتن قبح و زشتی مصرف دخانیات در نوجوانان می‌شود و به‌تبع آن، افزایش مصرف و عادت به نیکوتین را در پی خواهد داشت. همین امر باعث می‌شود به‌‌مرور زمان، مصرف قلیان به مصرف سیگار تبدیل شود، چرا‌که قلیان به دلیل دشواری برای آماده‌شدن، در هر مکان و زمانی قابل ‌استفاده نیست، اما سیگار به‌راحتی در هر مکان و زمانی در دسترس است. به همین دلیل، بعداز مدتی نوجوانی که به مصرف نیکوتین قلیان عادت کرده است، برای تأمین نیکوتین بدن خود به سیگار روی می‌آورد.

 

تصورات غلط و خطرناک

دیدگاه کارشناسی در زمینۀ دخانیات بر این است که درصد سرطان‌زایی، از نوع حاد آن، در کسانی که قلیان می‌کشند، بیش از افرادی است که معتاد به سیگارند. برخلاف تصورات عموم که قلیان را اعتیادآور نمی‌پندارند، این پدیده به‌علت زیادبودن میزان نیکوتین در خون، خاصیت اعتیادآوری دارد.

مواد سمی تصفیه نمی‌شود: باور غلط این است از ‌آنجا‌که تنباکوی قلیان از‌ طریق آب فیلتر می‌شود، همۀ مواد مضر آن تصفیه می‌شود، درحالی‌که کشیدن تنباکو از‌طریق آب، مواد سرطان‌زای آن را تصفیه نمی‌کند. اثر مخرب این دود روی ریه و قلب، می‌تواند بیشتر از دود سیگار باشد.

همۀ دودها سرطان‌زاست: باور غلط دوم، این است که کشیدن قلیان سالم‌تر از کشیدن سیگار است. اما بررسی‌ها نشان می‌دهد دود قلیان به‌اندازۀ دود سیگار مضر است. قلیان به طریقی متفاوت دود تولید می‌کند، اما محصول نهایی آن، یعنی دود یکسان و حاوی مواد سرطان‌زاست.

اعتیادآور است: برخی فکر می‌کنند کشیدن قلیان به‌اندازۀ کشیدن سیگار اعتیادآور نیست، زیرا نیکوتین ندارد. تنباکوی قلیان هم مثل تنباکوهای معمولی حاوی نیکوتین است. در‌واقع، در یک جلسۀ ۶٠دقیقه‌ای قلیان، فرد در‌معرض حجم دودی ١٠٠ تا ٢٠٠‌مرتبه بیشتر از یک سیگار قرار می‌گیرد.

تنباکوی گیاهی نداریم: دیگر باور نادرست، دربارۀ تنباکوست. تهیه‌کنندگان توتون قلیان، از ترفندهای گوناگونی برای فروش هر‌چه بیشتر محصولات خود استفاده می‌کنند؛ به‌این‌ترتیب با مصرف قلیان در اماکن عمومی فقط قلیان آمادۀ تحویل می‌شود و هرگز بسته‌های آلوده و فاسد‌شدۀ توتون قلیان در‌معرض دید نیست. سازمان بهداشت جهانی با بررسی ١٨‌نوع تنباکوی قلیان که در کشورهای مختلف دنیا به مصرف‌کنندگان عرضه می‌شود، به این نتیجه رسید که در هیچ‌‌یک از آن‌ها برای افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان، هشدار بهداشتی یا مشخصات محتویات درج نشده بود.

افراد سیگاری که در روز به‌طور متداول ‌۸ تا ‌۱۲‌نخ سیگار می‌کشند، به‌طور‌متوسط حدود ‌۵ تا ۶‌لیتر دود استنشاق می‌‌کنند؛ این در‌حالی ‌است که مصرف‌کنندۀ قلیان در هر وعدۀ مصرف که به‌طور متداول ‌۲۰ تا ‌۸۰‌دقیقه طول می‌کشد، حدود ‌۵۰ تا ‌۲۰۰ پُک می‌زند که هر‌پُک به‌طور‌متوسط تا یک لیتر دود دارد. بااینکه قلیان دفعات کمتری مصرف می‌شود، حجم دودی که از‌طریق آن وارد بدن می‌‌شود، ۱۰ تا ۲۰‌برابر دود ناشی از مصرف سیگار است.

لینک کوتاه : https://khabaresobh.ir/?p=4789

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.