• امروز : سه شنبه, ۱۵ اسفند , ۱۴۰۲
  • برابر با : Tuesday - 5 March - 2024
2
بررسی ویژگی‌های شخصیتی امام علی (ع) در گفتگوی خبر صبح با کارشناسان دینی:

امام علی(ع)، توازن بین امام و پدر بودن

  • کد خبر : 52867
  • 08 بهمن 1402 - 12:37
امام علی(ع)، توازن بین امام و پدر بودن
امیرالمؤمنین در زندگی حکومتی خود، نسبت به عدالت، نسبت به حق ضعفا و در ماندگان و پابرهنگان، بی اغماض و بی‏گذشت بود، اما نسبت به حق و سهم خود بسیار پرگذشت بود. در همه عمر، مظهری از خدا پرستی و صفای معنوی و مجاهدت و تلاش و سرزندگی و نشاط بود و با تلخی‌ها، غم‌ها و دردها، شادمانه برخورد کرد و مسؤولانه وظیفه خودش را انجام داد

گروه گزارش/ژرفی مهر: طبق فرمایشات مقام معظم رهبری؛ «امیرالمؤمنین علی علیه‏السلام یک الگوی کامل برای همه است. جوانیِ پرشور و پر حماسه‌ی او الگوی همه است. حکومت سراسر عدل و انصاف او، الگوی دولتمردان است. زندگی سراپا مسؤولیت او، الگوی همه مؤمنان است. آزادگی او، الگوی همه آزادگان جهان است. سخنان حکمت ‏آمیز و درسهای ماندگار او، الگوی عالمان و دانشمندان و روشن فکران است. امیرالمؤمنین در زندگی حکومتی خود، نسبت به عدالت، نسبت به حق ضعفا و در ماندگان و پابرهنگان، بی اغماض و بی‏گذشت بود، اما نسبت به حق و سهم خود بسیار پرگذشت بود. در همه عمر، مظهری از خدا پرستی و صفای معنوی و مجاهدت و تلاش و سرزندگی و نشاط بود و با تلخی‌ها، غم‌ها و دردها، شادمانه برخورد کرد و مسؤولانه وظیفه خودش را انجام داد ما می‏توانیم در سایه شناختی جامع از این الگوی کامل سر لوحه مناسبی برای پدران آینده ترسیم کنیم.»

در ارتباط با شخصیت والای این امام همام با حجت السلام و المسلمین علی فاضلی هیدجی، امام جمعه موقت تبریز و حجت السلام و المسلمین دکتر احمد حمیدی، مدیر امور اجتماعی دانشگاه تبریز به گفتگو نشستیم که ماحصل آن تقدیم می‌شود.

 

امام علی (ع)، پدر امت اسلامی

حجت السلام و المسلمین علی فاضلی هیدجی، امام جمعه موقت تبریز در گفتگو با خبرنگار ما، با اشاره به شخصیت والای  امام علی (ع) از منظر امام بودن و جایگاه پدری ایشان و ایجاد ارتباط میان این دو، می‌گوید: «حدیثی معروف از پیامبر اکرم (ص) نقل است که می فرمایند: «أَنَا وَ عَلِیٌّ أَبَوَا هَذِهِ اَلْأُمَّهِ»، یعنی من و علی پدران این امت هستیم. ویژگی مهم پدر این است که به فکر مصحلت فرزندان خود است. پدر پناهگاه فرزندان است. از این رو پیامبر اکرم و امام علی(ع) پناه امت هستند. پیامبر خدا (ص) فرمود: در ۷ جا محبت علی به درد امت من خواهد، خورد. ولایت امیر المومنین علی (ع)، در پاکیزگی و اخلاق و تلاش و همت شیعیان اثر می­گذارد. امام علی (ع) پناهگاه پدرانه ای نسبت به امت اسلامی دارد.»

امام علی (ع) ، الگوی پدران

امام جمعه موقت تبریز، در مورد اینکه آیا می توان ایشان را به عنوان یک الگو برای پدران حال حاضر معرفی کرد، می گوید: «فرد برتر هر مجموعه الگو برای سائر افراد آن مجموعه است. دانش آموزی که نمره بیست آورده است الگوی کلاس می­باشد. امام علی (ع) در هر مجموعه­ای برترین فرد آن است. در میان دانشمندان، جنگجویان، امیران و حاکمان، حتی دانش آموزان و تحصیل کنندگان امام علی (ع) نمره بیست را دارد. به طور مثال: در مورد دانش آموزی ایشان بگویم: ایشان فرموده­اند: هر روز برای کسب دانش نزد پیامبر می­رفتم. حتی یک لحظه را تلف نمی کردم. یا ایشان علمی می آموخت و یا من پرسشی می­کردم. وقتی آیه انفاق در قران نازل شد، هر کسی از پیامبر پرسشی کرد؛ ابتدا باید صدقه­ای به فقیر بدهند، اما به این آیه تنها امام علی (ع) عمل نمود. یکی از نمونه های الگویی ایشان نقش پدری است. ایشان بهترین فرزندان را به جامعه تحویل داد پس برترین الگو در این زمینه می­باشد.»

وی اضافه می کند: «البته منافاتی ندارد که امام علی (ع) معصوم است و ما به آن جایگاه نمی توانیم برسیم. زیرا الگوها همیشه جهت را تعیین می­کنند. دانش آموزی که بیست می­گیرد الگوست و شاید خیلی از دانش آموزان نتوانند بیست بگیرند ولی باز باید به همان الگو نگاه کنند تا به سمت بیست گرفتن بروند. اگر کسی با نگاه به آن الگو نمره ۱۰ خود را به نمره ۱۵ ارتقا دهد در جهت همان الگو حرکت کرده است. پس باید تلاش کرد خود را به امام علی(ع) رساند. باید پله به پله به ایشان نزدیک شد.»

وی در مورد  شاخصه های ویژه ی امام علی (ع)، برای اینکه به عنوان  یک الگو معرفی شوند، می گوید: «در امام علی (ع) یک سری ویژگی ها کاملا معروف است یکی صدق الحدیث بودن ایشان است. او صدّیق بود یعنی بسیار راست و درست بود. پدری که با خود و خانواده اش رو راست باشد، در تربیت آنان موفق خواهد بود. این شاخصه از این بخش فراتر می رود و شاخص بین مسئول و ارباب رجوع و بالعکس نیز می تواند باشد حتی شخص باید با خدای خود هم رو راست باشد. رو راست بودن باید در گفتار، نیت، کار، عملکرد و … باشد. امام صادق (ع) در این مورد می فرمایند: امام علی(ع) به آن مقام نرسید مگر با صدق الحدیث و اداء الامانه. امروزه باید به بحث امانت داری نیز بیشتر توجه نمود. امام علی (ع) فرزندان را امانت می‌دانست که در دست پدر و مادر هستند و به  ایشان باید در تربیت اخلاقی، تهذیب، تحصیل و … به شکل امانت نگاه کنند.»

وی می افزاید: «از دیگر الگو های حضرت امیرالمومنین علی (ع)، بحث ایمان و اعتقاد به مسائل معنوی است ایشان الگوی معنویت هستند و اگر پدران می خواهند ایشان را الگوی خود قرار دهند باید در خانه به فکر تقویت معنویت نیز باشند.»

سهم پدر در جایگاه تربیتی فرزندان

دکتر «فاضلی» در مورد اینکه آیا یک پدر در جایگاه پدری خود در تربیت فرزند سهمی دارد و آن سهم بیشتر در چه جاهایی می‌تواند اثرساز باشد، می‌گوید: «در علوم تربیتی مشخص است که فرزندان ما در سنین کودکی الگو پذیرند یعنی نقش تلقین و تقلید در کودکان در سن خردسالی نقش اول را دارد. کودکان قبل از اینکه فکر کنند نگاه می‌کنند، می‌شنوند و می‌بینند. بیشترین چیزی هم که می‌بینند رفتار پدر و مادر است و اینان اولین تاثیر گذار در الگو برداری فرزندان هستند.»

وی اضافه می کند: «خداوند متعال برحسب نقش مرد و زن نقش هر دو را تفکیک کرده است چنانچه کودک صلابت، همت، جدیت، ایمان به ندیدنی‌ها، اعتماد به نشدنی ها و… را از پدر می‌آموزد و پدر با عملکردش توازن این اوصاف را در فرزندان خود به ودیعه می گذارد. کما اینکه، مادر مظهر ایثار، عاطفه، دلسوزی، خود نخوردن و به دیگران خوراندن و… است و با رفتارش  این اوصاف را به کودک خود هدیه می دهد.»

امام جمعه‌ی موقت تبریز در حوزه نقش پدر و این که آیا تربیت دختران بر پسران ارجحیت دارد، می گوید: «در لزوم و اهمیت تربیت فرقی نیست و در مسائل تربیتی باید به هر دو به یک اندازه توجه گردد. ولی در راهکارهای تربیتی تفاوت هایی وجود دارد به عنوان نمونه در احادیث آمده است که همیشه محبت را ابتدا برای دختران و سپس به پسران هدیه کرد. و شاید علت آن این باشد که دختران از نظر عاطفی حساس ترند و هم متاسفانه در برخی از جوامع حقوق زنان پایمال شده است لذا چنین اقتضا دارد که، به دختران توجه بیشتری شود.»

ایشان در آخر توصیه‌ای برای پدران امروز و آینده می‌کنند: «در حال حاضر که به بهانه‌های گوناگون معنویت و بی‌ایمانی تضعیف می‌شود باید به آن توجه بیشتری داشت. حفظ جایگاه ایمان و معنویت طبق فرمایش پیامبر گرامی اسلام (ص) در درجه اول بر عهده‌ی پدر و مادر است نه جامعه و دیگران، چرا که ایشان فرمودند: هر کودکی با طینت پاک خودش متولد می‌شود و این والدین هستند که گاهی کودک را از مسیر درست توحیدی منحرف می­کنند. توصیه می‌کنم معنویت فرزندان خود را دریابیم، چرا که اگر معنویت نباشد فرزندانمان هم دنیا و هم آخرت خود را از دست می دهند.»

 

علی(ع) آن بهترین پدر که وجودش بر سینه جهان می‌زند

بنده‌ی خاکی برای درک جایگاه ولایت امام معصوم باید مقام و جایگاه پدری را قدر بشناسد و همین که مقام پدر حقیقی امت را شناخت در مسیر هدایت و تربیت این پدر قدم بردارد؛ بنابراین برای درک جایگاه و درک مقام ولایت امام معصوم و رسیدن به مقام قرب الهی ابتدا باید جایگاه پدر را در خانواده شناخت، بر دستان لرزان پدر بوسه زد، چون قلم مطیع اوامرش بود و مقامش را ارج نهاد و این چنین است که انسان از دامن خانواده به معراج می‌رود در ایام البیض واقع شدیم و می‌توانیم به یک قدمی خدا برسیم البته اگر این یک قدم را خوب برداریم. در ادامه‌ی این گزارش با حجت السلام و المسلمین دکتر احمد حمیدی، مدیر امور اجتماعی دانشگاه تبریز به گفتگو می پردازیم.

جایگاه علی علی (ع) به عنوان یک الگو در بین شیعه و سنی

دکتر «حمیدی » درمورد اینکه امام علی (ع)  با آن جایگاه عظیم خود بین شیعه و سنی می‌تواند به عنوان یک الگو برای پدران حال حاضر معرفی کرد، می گوید: «در نظام تربیتی اسلام، یکی از موارد حائز اهمیت، مسئله‌ی الگو پذیری است. خدا در قرآن می فرمایند: لقَد کانَ لَکُم فی رَسولِ الهِ اُسوَهٌ حَسَنَه؛ پیامبر بزرگوار اسلام برای بشریت بهترین اسوه و الگو هستند و کسانی که به دنبال سعادت، معنویت، خوب زندگی کردن، هدایت یافتن و… در این دنیا می گردند، ایشان بهترین الگو است. پیامبر در مورد علی (ع) می فرمایند: أنا أدیبُ اله ِ و علیٌّ أدِیبی؛ من تریبت یافته‌ی خدا هستم و على تربیت شده من. و جامعه‌ی بشریت را به الگوگیری از شخصیت حضرت علی (ع)، معطوف می کنند و انسان ها باید با معرفت و شناخت کافی از ایشان به اندازه توان وجودی خود به سمت قله حرکت کنند.»

وی در مورد شاخصه‌های ویژه‌ی ایشان برای الگو بودن، می‌گوید: «حضرت علی (ع)، در ساحه‌های مختلف بهترین اسوه برای بشریت هستند. از ایشان نامه ای هست به حکام و والیان، که می فرمایند: اَلا وَ اِنَّکُم لا تَقدِرونَ عَلی ذلِک؛ وَ لکِن اَعینونی بِوَرَعٍ وَ اجتِهادٍ وَ عِفَّهٍ وَ سُدادٍ؛ بعد از آنکه شیوه‌ی زندگی خود را – که با آن‌چنان زهدی زندگی می کند – بیان کرد، فرمود: شما نمی توانید مثل من رفتار کنید؛ امّا می توانید به من کمک کنید؛ با چه چیزی؟ با ورع، یعنی پرهیزگاری، اجتهاد، یعنی تلاش دائمی، عفت یعنی پاکدامنی و سداد یعنی کار را درست و محکم انجام دادن. در واقع ایشان همه را به مسیر درست دعوت می کنند همانگونه که در طول عمر با برکت خود همانند خورشید تابان هستند و نورشان عالم گیر است در الگو گیری نیز باید به همین منوال وارد گود شویم و پله پله در جهت مسیری که نشان دادند حرکت کنیم. علمای اهل سنت همواره ایشان را به عنوان شخصی که دارای شجاعت، دلیری، پارسا، زاهد، عارف، بصیر، با حکمت و… است، می شناسند.»

وی اضافه می کند: «اهل سنت مدام به سه افتخار بزرگ امام علی (ع) اشاره دارند، اولین افتخار در روایت مشهوری از پیامبر(ص) است که می فرمایند: «‌أَنْتَ مِنِّی بِمَنْزِلَهِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی إِلاَّ أَنَّهُ لاَ نَبِی بَعْدِی» علی تو برای من به منزله هارون به موسی هستی و الا که بعد من پیامبری نخواهد بود. دومین افتخار در جنگ خیبر اتفاق افتاد و پیامبر (ص) فرمودند: این پرچم را به دست فردی لایق، که خدا و رسولش از او راضی هستند و او از خدا و رسولش راضی است، برسانید که پیامبر گرامی اسلام (ص)  پرچم را به دست امام علی (ع) دادند. پس ایشان در همه جوانب می توان به عنوان الگو معرفی کرد و در عالم هستی بعد از وجود مبارک پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)، امام علی (ع) برترین وجود عالم هستی، هستند.»

پدر یکی از ارکان  اصلی در تربیت فرزند

وی در مورد اینکه آیا یک پدر در جایگاه پدری خود در تربیت فرزند سهمی دارد و آن سهم بیشتر در چه جاهایی می تواند اثرساز باشد، می گوید: «هر انسانی در هر جایگاهی که در طول زندگی خود قرار می‌گیرد نسبت به جایگاه خود دارای مسئولیتی است آنچه از روایات به دست می‌آید از وظایف پدر می‌توان به انتخاب نام نیک برای فرزندان اشاره کرد چرا که نام در شخصیت فرزند تاثیر گذار است. از دیگر وظایف پدر، تربیت دینی و معنویت ، فراهم سازی زمینه‌ی ازدواجشان، تعلیم کرامت نفس و… است. همچنین به خاطر نقش الگوپذیری فرزندان در زمان کودکی نقش پدر بسیار حساس است چرا که با حمایت های معنوی خود می تواند از الگو پذیری فرزندان، خارج از خانه جلو گیری کند. پدر وظیفه دارد، محبت، شفقت، خلوص، وفاداری، صفا، رشادت، شهامت، ادب، تواضع،عزت نفس و همه ی سجایای اخلاقی  را به فرزندان خود تعلیم دهد.»

وی اضافه کرد: «همانطور که پدر خود باید دارای تمامی سجایای اخلاقی  باشد طبق روایتی از امام صادق (ع): «کونُوا دُعَاهً لِلنَّاسِ بِغَیرِ أَلْسِنَتِکمْ لِیرَوْا مِنْکمُ الْوَرَعَ وَ الِاجْتِهَادَ وَ الصَّلَاهَ وَ الْخَیرَ فَإِنَّ ذَلِک دَاعِیهٌ…» غیر زبان خویش مردم را (به کیش و مذهب خود) دعوت کنید، مردم باید ورع و کوشش و نماز و خیر شما را ببینند، این ها خود دعوت کننده باشند. پدر سجایای اخلاقی را نداشته باشد نمی تواند با گفتن فرزندان خود را به سمت این سجایا سوق دهد. »

توافق تربیتی والدین در تربیت فرزندان

مدیر امور اجتماعی دانشگاه تبریز در مورد، جایگاه امام علی ع در نقش تربیتی خود در خانواده، می گوید: «در تربیت فرزندان پدر و مادر توامان با هم نقش دارند و ایشان در کنار حضرت زهرا(س) به تربیت فرزندان اهتمام داشتند. و توافق تربیتی والدین نقش تربیتی بسزایی خواهد داشت و تربیت فرزندان مثمر ثمر خواهد شد. حضرت علی (ع) نامه ای دارند تحت عنوان؛ نامه ی ۳۱ نهج البلاغه، شاید بهترین دستور العمل برای زندگی می تواند باشد وراههای  زیست مومنانه به حسنین (ع) را نشان می دهد و ما می توانیم از این نامه در جهت الگو گیری در تربیت فرزندان کمک بگیریم چرا که دارای محور های مختلف در تمامی حوزه ها است.»

دکتر حمیدی، درباره‌ی این که آیا تربیت دختران بر پسران ارجحیت دارد، می‌گوید: می‌توانیم این گونه اشاره کنیم که نسبت به دختران توصیه های زیادی شده است چرا که خلقت دختران از نظر ظرایف احساسی با پسران متفاوت است. پیامبر گرامی اسلام (ص) در مورد حضرت فاطمه زهرا سلام اله علیها می فرمایند: ریحانه اشمها…، حضرت فاطمه زهرا سلام اله علیها به مانند دسته گل خوش بویی است که بوی بهشت را از ایشان استشمام می کنم. در روایت امام سجاد علیه السلام نسبت به دختران آنها را به بلور تشبیه می‌کنند و می فرمایند: در این تشبیه حضرت به روحیه ظریف و شکنندگی دختر در عین زیبایی و دلربا بودن اشاره دارند و به والدین و مربیان جامعه، توجه مسئولانه و هوشمندانه را متذکر می شوند.»

وی در آخر برای پدران امروز و پدران آینده  توصیه می کند؛ «بهترین پشتیبان، حامی و دلسوز برای فرزندان، خود باشید. در آخر یک جمله برای فرزندان؛ بعد از ذات اقدس الهی، پدر و مادر بهترین پشتیبان برای فرزندان خود هستند. اعتمادشان را نسبت به والدینشان از دست ندهند و قدر دان پدران و مادران باشند.»

 

 

 

 

لینک کوتاه : https://khabaresobh.ir/?p=52867

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.