• امروز : پنجشنبه, ۲۸ تیر , ۱۴۰۳
  • برابر با : Thursday - 18 July - 2024
1
خبر صبح بررسی می‌کند:

نابودی صنایع دستی ایران به سه روش

  • کد خبر : 64214
  • 06 تیر 1403 - 10:30
نابودی صنایع دستی ایران به سه روش
صنايع دستي ايران نه در طول حيات يک قوم يا يک قبيله بلکه در طول تاريخ به وجود آمده و علاوه بر نقشي که در حفظ و صدور فرهنگ مردم از زمان هاي گذشته داشته، روشي نيز براي کسب درآمد بوده است.

گروه گزارش/ کاوه مرادی: صنایع دستی از یک سو هنری است که با توجه به تقاضا و کاربرد آن جنبه صنعتی پیدا کرده و از سوی دیگر صنعتی است که ذوق سازنده یا هنرمند را در کنار خود پذیرا شده است. صنایع دستی ایران نه در طول حیات یک قوم یا یک قبیله بلکه در طول تاریخ به وجود آمده و علاوه بر نقشی که در حفظ و صدور فرهنگ مردم از زمان های گذشته داشته، روشی نیز برای کسب درآمد بوده است.
هنر صنایع دستی و صنعت موجود در کنار این هنرها که غالباً همچون جسم و روح به هم پیوسته و وابسته است، نوشته هایی است که احوال، تحولات فکری و تکنیکی ایجاد شده در مردم را درگذشت زمان بازگو می کند اما صنایع دستی در کشور ما در زمان حاضر به صورت کالایی فاخر درآمده و کاربردی نیست. پیش از این، صنایع دستی ایران به سمت موزه ها رفته و تنها سالی یک بار از هنر دست هنرمندان ایرانی با برگزاری همایش یاد می شود.
صنایع دستی ایران به سه روش کلی، بومی و صنعتی در معرض نابودی قرار دارد. نابودی کلی یک هنر دستی زمانی اتفاق می افتد که فن و تکنولوژی تولید یک صنعت هنری به طور کامل نابود شود و ذهن مردم از دانسته ها و تعریف ها در مورد آن خالی شده باشد.
نابودی بومی یا منطقه‌ای زمانی رخ می دهد که هنر صنعتی خاص یک منطقه با همان کیفیت یا با کیفیت متفاوت (چه پایین تر، چه بالاتر) در منطقه‌ای دیگر تولید شود. گاهی نوع عادات، فرهنگ‌ها و اعتقادات و حتی ماده اولیه آنچنان تاثیری در یک مجموعه ایجاد می‌کند که حتی اگر یک فرهنگ یا یک یادگاری جدید ساخته شده باشد ولی اصالت اولیه دیگر به چشم نمی خورد و باید حتی با حفظ هنر جدید و متفاوت برای احیای هنر قدیمی تر تلاش کرد.
بهترین نمونه از نابودی صنعتی، نابودی صنعت فرش ایران است. از آنجایی که بسیاری از محصولات ما در مقیاس صنعتی و برای مصارف صنعتی تولید می شود، نابودی این روند نه تنها بر اعتبار محصول و افتخار حاصل از آن برای خود و سرزمین مان تاثیر می گذارد بلکه ما را از فایده های مادی آن هم محروم می کند. به طوری که در حال حاضر درآمد فروش صنایع دستی ایران همراه با فرش حدود ۶۲۵ میلیون دلار است در حالی که صنایع دستی کشورهایی مانند چین، مالزی و سنگاپور با استفاده و الگوبرداری از توانایی هایی که در ایران وجود دارد در رتبه‌های بسیار بالاتر اقتصادی قرار دارند. شاید تلاش‌هایی که برای رفع خطرات تهدید کننده صنایع دستی ایران صورت می گیرد با تدوین برنامه هایی به دوگونه بلندمدت و کوتاه مدت موثر باشد. پرداختن به یک معضل در این زمینه مستلزم شناخت کافی از آن مقوله، دریافت و در نظر گرفتن نیروهای اثرگذار بر آن و تفکیک نیروهای خرابگر و سازنده است، به همین دلیل تهیه گزارشی کارشناسی و نتیجه گیری با توجه به مطالعات مورد نیاز و زمانی که می طلبد، بعد از دوره‌ای نه چندان کوتاه عملی خواهد شد.
اما شعله های خرابی به سرعت در مسیر از بین بردن این تمدن است. شاید تامل و درنگ تا به دست آوردن یک نتیجه کلی برای یک مورد و سپس اقدام به انجام یک حرکت، صدمات جبران ناپذیری در پی داشته باشد که همان از بین رفتن یکی از هنر های اصیل و سنتی خاص این مرز و بوم است.
نبود یک تعریف جامع و همه فهم برای صنایع دستی، نبود دسته بندی برای تمام هنرهای حال و گذشته این سرزمین، ناشناس بودن هنرمندان صاحب سبک و نبود شناسنامه به صورت جمع آوری پیشینه و شیوه تهیه و فن ایجاد یک هنر صنعتی از مشکلات موجود است که با برنامه ریزی بلندمدت می توان برای رفع این مشکلات کوشید.
نزدیک به ۴۵ سال است که در سیستم اداری ایران، بخش صنایع دستی وجود دارد، اما این سازمان نتوانسته در حفظ و احیای این هنر دستی با قدمت چند هزار ساله کاری انجام دهد. بسیاری از هنرمندان صنایع دستی به علت نبود هیچ گونه حمایت از طرف دولت و بازار کم رونق صنایع دستی ایران به شغل و حرفه جدیدی روی می آورند که می توان این نبود حمایت را یکی از دلایل نابودی هنرهای دستی ایران دانست. به همین دلیل، امروزه حدود ۵۰ رشته از مجموع رشته های صنایع دستی ایران از بین رفته اند و اگر اقدامات سریع و کارشناسی در این زمینه صورت نگیرد، سرنوشت مشابهی نیز در انتظار سایر رشته ها خواهد بود. شناخت مردم ایران از مجموع ۲۵۵ رشته صنایع دستی، به حدی کم است که فقط با حدود ۱۰ رشته صنایع دستی آن هم با جنبه تزیینی آشنایی دارند، که هیچ کاربرد موثری در زندگی روزمره شان نیز ندارد.

لینک کوتاه : https://khabaresobh.ir/?p=64214

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.